دانلود مقاله اکوتوریسم

تعریف اکوتوریسم (1996-UCN1) Inter-national union for Conservation of Nature اکوتوریسم که یک مسافرت و دیدار زیست محیطی مسئولانه به مناطق طبیعی نسبتاً دست نخورده با هدف لذت بردن و استفاده از مظاهر طبیعت و مظاهر فرهنگی همراه آن است که باعث تقویت حفاظت از منابع طبیعی شده و دارای تأثیرات منفی اندکی است و باعث فعال شدن جمعیت های محلی و بومی می شود و از نظر اقتصادی اجتماعی برای آنها مفید است .

ویژگیهای تعریف : 1-مسافرتی مسئولانه به طبیعت 2-با حداقل خسارت به محیط 3-مسافرت به مناطق طبیعی نسبتاً دست نخورده 4-لذت بردن از طبیعت و مظاهر فرهنگی وابسته به آن 5-باعث فعال شدن جوامع محلی و دارای منافع اقتصادی - اجتماعی به آنها 6-باعث تقویت حفاظت از منابع طبیعی می شود .

اصول اکوتوریسم : - به حداقل رساندن اثرات بر روی طبیعت و فرهنگ بومی ناشی از حضور اکوتوریسم.

- آموزش توریست برای شناخت و درک اهمیت حفاظت از محیط زیست .

- بر اهمیت کار مسئولانه و متعهدانه تأکید دارد که با مسئولان امور محلی و مردم به منظور برآورده ساختن احتیاجات مردم محلی وتوزیع عادلانه منافع حاصل از این اقدام، همکاری تنگاتنگی دارد .

- معطوف کردن درآمدها و عایدی ها به سمت حفاظت از محیط زیست و مدیریت مناطق حفاظت شده و طبیعی .

تأکید بر ضرورت ناحیه بندی توریسم منطقه ای و تنظیم طرحهای مدیریت بازدیدکنندگان برای نواحی و مناطق طبیعی که برای توسعه اکوتوریسم در نظر گرفته شده اند .

- تکیه کردن بر استفاده مطالعات و بررسی های اصولی اجتماعی و محیطی (همانند برنامه های کنترل و تنظیم بلندمدت) بمنظور ارزیابی و برآورد کردن اثرات و کاهش تأثیرات منفی .

- تلاش و تکاپو برای افزایش سود اقتصادی برای کشور میزبان و ایجاد فرصتهای شغلی برای انواع طبقات علی الخصوص مردم بومی که در آن محیط زندگی می‌کنند و هم جوار مناطق حفاظت شده و طبیعی هستند .

- در جستجوی اطمینان حاصل کردن از اینکه توسعه صنعت توریسم و جهانگردی هرگز از حد و مرز اختیارات محیطی و اجتماعی خود که بواسطه محققین با همکاری ساکنان بومی در نظر گرفته شده پا را فراتر نمی گذارد .

- متکی بودن بر زیرساختهایی که هماهنگ با محیط زیست ، به حداقل رسانیدن استفاده از سوختهای فسیلی ، حفاظت از محیط زیست و حیات وحش و نیز تلفیق با محیط طبیعی و فرهنگی رشد و توسعه یافته است .

اجزای سازنده اکوتوریسم : - دخیل بودن در حفاظت از تنوع زیستی .

- حفاظت و نگهداری از رفاه و سلامتی مردم بومی منطقه .

- تجربه توضیح دادن یا‌ آموزش را شامل می شود .

- اقدام مسئولانه و قابل اعتماد در بخشهای مختلف توریست و صنعت جهانگردی را در بردارد .

- نخست به گروههایی کوچک بواسطه ایجاد فرصتهای شغلی کوچک تقسیم می شود.

- مستلزم حداقل مصرف ممکن منابع برگشت ناپذیر می باشد .

- بر مشارکت مردم بومی ، مالکیت و ایجاد فرصتهای شغلی علی الخصوص برای مردم منطقه تأکید دارد .

ویژگیهای یک اکوتور خوب و مناسب : - معمولاً اطلاعاتی کامل در مورد سفر به سایت مورد بازدید هم از لحاظ فرهنگی و هم طبیعی در اختیار قرار می دهد .

- اراده دستورالعملها و راهنماییهایی در مورد طرز پوشیدن لباس و کردار مناسب قبل از حرکت بصورت جزوه و در طول سفر بصورت شفاهی .

- ارائه اطلاعات کافی و وافی به توریست در مورد ویژگی‌های سیاسی ، اجتماعی ، جغرافیایی و نیز چالشهای سیاسی ، اجتماعی و محیطی سایت قبل از رسیدن به مقصد.

- ارائه اطلاعات مفصل توسط راهنمایان بومی آموزش داده شده به توریست در طول سفر .

- اجازه ملاقات و تعامل با اجتماعات مردم بومی در نشستهایی که تنها خاص خرید کردن و یا فروختن نباشد .

- کمک به توریستها برای درک کردن و فهمیدن زندگی روزمره مردم محلی و آداب و رسوم آنها و نیز بسط و گسترش انواع موضوعاتی که مناسب بحث و گفتگو کردن می‌باشد .

- ایجاد فرصت برای مشارکت تشکل های غیردولتی بومی .

- اطمینان حاصل کردن از پرداخت کامل همه ورودیهای پارکها .

- ارائه محل اسکان و اقامت مناسب به توریستها در کنار سایتها .

ویژگیهای مدیریت اکولاک : - ارائه آموزش های در حال خدمت به اعضای جامعه و راهنمایان بومی .

- اکثراً از کادر مردم بومی استفاده می کنند و اجتناب می کنند از هر گونه آموزش شهری طرد شده یا شخصی مسئولیتهای کلیدی .

- برنامه یادگیری زبان دوم (برای کمک به صحبت کردن کادر و همکاران خود به زبانی که توریستها صحبت می کنند) از یک دانشکده بومی یا متخصصین این امور (آموزش زبان) تنظیم و تهیه می کنند .

- مهمانها در آموزش کادر دفتر و همکاران و نیز پروژه های توسعه ارتباطات که شامل آموزش یا سلامتی و بهداشت می شود ، نقش مؤثری ایفاء می کنند .

- اعضای مشتاق و علاقه‌مند جامعه را تشویق به گفتگو و مذاکره در مورد اطلاعاتشان در خصوص منطقه می کند ، در همین حین راهنمایان بومی را نیز تشویق به قاطی شدن با توریستها و نشست و برخاست کردن با آنها می کنند .

-توریستها را برای تجربه کردن و یادگیری از طریق مشاهده مناظر بومی ، حیات‌وحش (مثلاً پروانه ها) ، پروژه های اصلاحاتی ، پرورشگاهها و ...

و نیز سایر تلاشها برای ایجاد و بهبود دوام صنعت گردشگری در منطقه ، پشتیبای و حمایت می نماید .

- سیستمی را برای توریستها ارائه داده و ارتقاء می بخشد که بتوانند از لحاظ مالی در مناطق طبیعی منطقه دخیل شوند .

- تأکید بر استفاده مواد قابل بازیافت و برگشت پذیر به چرخه حیات طبیعی دارد .

- استفاده از انرژی جایگزین در هر زمان ممکن .

- استفاده از شوینده های تلاشی پذیر و اجتناب از استفاده سموم تا حد امکان .

- حیوانات درون قفس و غیربومی را در خانه نگهداری نکنند .

مسئولیتهای مدیر تور : - ایجاد زمینه های اطلاع رسانی و آگاهی به توریستها در مورد محیط طبیعی و فرهنگی و نیز آموزش آنها .

- به حداقل رسانیدن اثرات سوء بر محیط زیست .

- تأمین منافع مالی مستقیم برای حفاظت از محیط زیست .

- احترام گذاشتن به فرهنگهای بومی .

- حمایت کردن از شغل و تجارت بومی و ارائه دهنده های سرویسهای خدماتی .

- فراهم کردن زمین استفاده از خدمات راهنمایی افراد محلی و آموزش دادن آنها در این حرفه .

- ترتیب دادن کارها و فعالیتها طبق یک رفتار مسئولانه و استفاده کردن از دستورالعملهای محلی برای نوع کردار و رفتار توریستها .

- حمایت کردن از پارکهای ملی و محیط های حفاظت شدن و پرداخت کامل و رودیه‌های پارکها .

- همکاری با تشکل های غیردولتی (NGO) های بومی و نیز همکاری با دولت به منظور توسعه دادن طرحهای مدیریت توریست که در نهایت منجر به حفاظت از محیط طبیعی و مردم بومی آن مکان می شود .

-اجتناب و دوری کردن از تعیین نمودن مکانهای شلوغ و ناامن ، استثمار شدن و بیش از حد مورد بهره برداری قرار گرفته برنامه سفر توریستها و کمک کردن به شناخت سایتهای ناشناخته و یا کمتر شناخته شده .

- ارائه محل اتراق و اقامت مناسب در کنار سایتهای حساس .

تعریف اکولاک : اکولاک در واقع محل اسکان یا اقامت یک توریست می باشد که امکانات و موارد زیر را در بر دارد :‌ - از محیط زیست هم از لحاظ فرهنگی و هم طبیعی حافظت می کند .

- تأثیرات اندکی روی محیط اطراف در طول دوران ساخت و ساز می گذارد .

- متناسب با محیط خاص فرهنگی و فیزیکی خود از طریق توجه دقیق به فرم (ساختار) ، چشم انداز و رنگ عین معماری بومی طراحی و بنا می شود .

- با استفاده از ابزار آلات متناسب و مقاوم برای بدست آوردن آب به کاهش مصرف آن نیز کمک می کند .

- راه اندازی دقیق فاضلاب و ترتیب جمع آوری پس مانده ها و زباله های جامعه .

- انرژی خود را از طریق طرحهای منفعل(بی کنش) تأمین می کند و اینها را با مکمل‌های مدرن خود برای پابرجایی وحفاظت بیشتر از محیط زیست ترکیب می‌نماید.

- می کوشد تا با افراد و جمع های بومی همکاری و مشارکت نماید .

- یک سری برنامه ها و طرحهای تفسیری و گزاره‌ای برای آموزش ، در اختیار کارمندان خود و نیز توریستها قرار می دهد .

- و سرانجام از طریق برنامه های تحقیقی ، تأثیرات بسزایی بر روی رشد و توسعه حفاظت از محیط زیست می گذارد .

مسئولیتهای صاحب /مدیر اکولاک : - لوژها را ا استفاده از صول طراحی با دوام و ماندگار و روشهای طراحی بومی ، طوری طراحی نمایید که نمایانگر محیط طبیعی و فرهنگی منطقه باشند .

- از طراحی و برنامه ریزی اصولی در سایتها به منظور به حداقل رسانیدن اثرات سوء ساخت و سازها بر روی محیط زیست استفاده نمایید .

همچنین حفاظت از ویژگیهای طبیعی مهم محیط زیست از جمله گیاهان و نباتات را همیشه مدنظر داشته باشید .

از به کارگیری و استفاده مواد ساختمانی برگشت ناپذیر دوری کرده و حدالامکان از مواد و محصولات ساختمانی قابل بازگشت به چرخه حیات استفاده نمایید .

- اکولوژ قابل استفاده‌ای طراحی کنید که استفاده از منابع طبیعی علی الخصوص غیرقابل بازگشت را کاهش می دهد .

این اقدام می تواند شامل استراتژیهای کاهش مصرف آب و انرژی شود و نیز می تواند برنامه مدیریتی اتلاف انرژی از جمله کاهش مصرف بی رویه آب از طریق دوباره جذب کردن و مصرف کردن و به چرخه حیات بازگشتن را در بر داشته باشد .

- با مشارکت مردم و انجمنهای بومی به کار خود ادامه دهید و آنها را در طراحی و برنامه‌ریزی اکولوژها سهیم دارید .

از اقتصاد بومی منطقه و همچنین تازه کاران بواسطه بستن قراردادهایی با تأمین کننده های سرویسهای خدمات بومی و خرید محصولات بومی ، حمایت و پشتیبانی نمایید .

با استخدام نیروهای بومی می توانید به آنها دامنه وسیعی از مسئولیتها را واگذار کنید و نیز وظایف مدیریتی را به دوش آنها بگذارید .

- منابع مالی موردنیاز برای حفاظت بومی و برنامه های تحقیقاتی (چه خصوصی و چه دولتی) را تأمین نمایید .

- برای توسعه برنامه های ماندگار درازمدت ، با دولت و نیز تشکلهای مردمی همکاری کنید .

- ارائه دادن برنامه های تفسیری و نوشتاری به توریستها در خصوص آشنایی و آموزش آنها با محیط هایی طبیعی و فرهنگی منطقه کمک بسیاری می کند .

- دادن فرصتهایی به توریستها برای درگیر شدن مستقیم آنها درتوسعه پروژه‌های محیطی و بومی - سرمایه گذاری اقتصادی برای توسعه اکولوژ بعنوان یک شغل .

ارائه یک سری از خدمات و تسهیلات به توریستها که باعث نقض قانون شود و با یطور مالی معتبر و موثق نباشند ، بطور مؤثری نمی توانند در حفاظت از محیط زیست دخیل باشند و یا سودی برای بومیان منطقه دربرداشته باشند .

مزیتهای توسعه اکوتوریسم در ایران : 1-غنای تنوع زیستی ایران 2-نیاز کمتر به سرمایه گذاریهای کلان مثل هتلهای پنج ستاره و ...

طبیعت گردان از این مکانهای تجملی رویگردان هستند 3-اتکا اصلی به منابع انسانی و ایجاد فرصت شغلی بیشتر 4-ارز آوری مناسب 5-اکوتوریستها همچون توریستهای فرهنگی ، اغلب از جمله توریستهای مقید به هنجارهای اجتماعی و مذهبی کشورهای میزبان هستند .

محدودیتهای توسعه اکوتوریسم : 1-نبود دستورالعملهای شخصی برای پروژه های اکوتوریسم 2-محدودیتهای قانونی ، مثل ویزا ، قوانین گمرکی و ...

3-توسعه نیافتگی زیرساختها 4-عدم وجود امنیت کافی جهانگردان 5-عدم توجه کافی به اشتغال مردم محلی 6-درگیر نبودن اقشار مختلف افراد ذینفع 7-کمبود تحقیقات مرتبط 8-کمبود نظارت مستمر بر فعالیتهای اکوتوریستی سازمانها و کنوانسیونهای بین المللی مرتبط با اکوتوریسم : WTO:World Tourism Organization IUCN:Inter-national union for Conservation of Nature UNEP:united Nation Environment Program Ramsar Convention (Ramsar-1971) Biodiversity Convention CITIS TES:The Ecotourism Society ویژگیهای یک برنامه اکوتوریسم : الف-برنامه ریزی فضایی و اسکن نمودن کل فضا و پرهیز از افکار نقطه ای «مثال ارسباران» ب-در نظر گرفتن اینکه تقسیم بندی انواع توریست فقط روی کاغذ است و یک اکوتوریست علاقمند است از سایر جنبه های توریستی مثل جنبه های فرهنگی ، تاریخی ، تفریحی و ...

نیز استفاده کند .

ج-استفاده از سرزمین در حد توان طبیعی آن (طبق آمایش سرزمین) و بهره برداری عقلایی «Wise use» و نه پایدار از سرزمین .

د-پذیرفتن حق وتو جوامع محلی در برنامه های اکوتوریسم مشارکت مسئولانه جوامع بومی .

ویژگیهای جغرافیایی و اقلیمی ایران : عوامل تعیین کننده آب و هوای ایران : الف-عامل جغرافیایی و موقعیت کشور از نظر عرض جغرافیایی () عامل تعیین کننده آب و هوای عمومی کشور (خشک و نیمه خشک) ب-عامل تکتونیکی و توپوگرافی (عامل ایجاد میکرواقلیم) تشکیل ناهمواریها مثل البرز و زاگرس ج-عامل دور و نزدیکی به دریا) (عامل ایجاد میکرواقلیم) مازندران ، خلیج فارس و دریای عمان د-عامل جریانهای هوایی (عامل ایجاد میکرواقلیم) مثل جریان مدیترانه‌ای کنوانسیون رامسر وتالابهای ایران (Wetlands) -تعریف تالاب :