دانلود مقاله قرآن و مهدویت

مهدویت امیدها و نویدها
قصّه‏ام آخر شد و این غصّه را آخر نیامد عمر را پایان رسید و یارم از در،در نیامد
سال‏ها بر من گذشت و لطفی از دلبر نیامد جام مرگ آمد بدستم جام می‏هرگز ندیدم
آن که باید این قفس را بشکند از در نیامد مرغ جان در این قفس بی بال و پر افتاد و هرگز
نامداران را هوای او دمی بر سر نیامد عاشقان روی جانان جمله بی نام و نشانند
جاهلان را این چنین عاشق کشی باور نیامد مردگان را روح بخشد عاشقان را جان ستاند
در عصری که پیشرفت‏های مادّی به اوج خود رسیده امّا معنویات کمرنگ و بی جان شده و دین داری از جوامع بشری رخت بسته، و ادیان تحریف شده و یا مکاتب ساخته دست بشری جوابگوی نیازهای بشر امروزی نیست، بشر، سخت سرخورده و ناامید شده است ناامیدی از آینده‏ای روشن، ناامیدی از عدالت واقعی، و رفاه حقیقی، ناامیدی از آرامش و امنیّت و سلامت عاطفی و...

در این آشفته بازار تنها دینی که به بشریّت مخصوصاً مستضعفان و محرومان جهان امیدها و نویدهای روشنی می‏دهد، و یأس و ناامیدی از آینده را گناه نابخشودنی می‏داند اسلام حقیقی یعنی مذهب تشیّع است، این مذهب، امامی را چشم به راه است که جهان را پر از عدل و داد، علم و تکامل، امنیّت و سلامت می‏کند و مقدم امامی را انتظار می‏کشد که صالحان و پاکان و مستضعفان و پا برهنه گان متدین را، حاکمان زمین قرار دهد.

این امید و انتظار، بشریت را طراوت و زندگی می‏بخشد.
به اعتقاد شیعه رابطه خدا و خلق پیوسته از طریق حجّت خدا و ولیّ او ادامه دارد و فیض الهی با واسطه فیض جریان می‏یابد.

و در آخر الزمان با ظهور آخرین حجّت خدا، مردم از بهترین فیوضات الهی بهره‏مند خواهند شد.
«هانری کربن» استاد فلسفه و مستشرق نامدار فرانسوی شیعه می‏گوید:
«به عقیده من مذهب تشیّع تنها مذهبی است که رابطه هدایت الهی را میان خدا و خلق برای همیشه نگه داشته و به طور مستمر و پیوسته ولایت را زنده و پا برجا می‏دارد.
مذهب یهود، نبوّت را که رابطه‏ای است واقع میان خدا و عالم انسانی در حضرت کلیم ختم کرده، و پس از آن به نبوت حضرت مسیح و حضرت محمد(ص) اذعان ننموده و رابطه مزبور را قطع می‏کند، همچنین مسیحیان در حضرت مسیح متوقف شده‏اند، اهل سنّت از مسلمانان نیز در حضرت محمد(ص) توقف کرده و با ختم نبوت در ایشان دیگر رابطه‏ای میان خلق و مخلوق، موجود نمی‏دانند.

تنها مذهب تشیّع است که «نبوّت» را با حضرت محمد(ص) ختم شده می‏داند ولی «ولایت» را که همان رابطه هدایت و تکمیل می‏باشد بعد از آن حضرت و برای همیشه زنده می‏داند.»(1)
آنچه پیش رو دارید بخشی از امیدها و نویدهایی است که در مورد دوران پس از ظهور امام زمان (عج) داده شده است، باشد که روشنای دل مستضعفان و منتظران گردد.
امید دهی گاه به صورت کلّی در قرآن و روایات آمده و گاه به صورت تبیین مصداق‏های خاص در منابع اسلامی وارد شده است.
بخش اوّل: در منابع اسلامی، آیات و روایات فراوانی به صورت کلّی بشریت و مستضعفان صالح را به آینده‏ای روشن امید و نوید داده است که به بخشی از آن‏ها اشاره می‏شود
الف: قرآن و امید دهی
1 بندگان صالح وارثان زمین: قرآن کریم می‏فرماید:
«و لقد کتبنا فی الزبور من بعد الذّکر انّ الارض یرثها عبادی الصّالحون انّ فی هذا لبلاغاً لقومٍ عابدین؛(2)
ما در کتاب زبور علاوه بر قرآن مجید(یا پس از تورات) نوشتیم که زمین را بندگان صالح و شایسته من در اختیار خواهند گرفت، و همین برای گروه عبادت کنندگان (و آنها که در مسیر بندگی خدا گام برمی‏دارند) برای رسیدن به اهدافشان کافی است».
جالب این است که در کتاب «مزامیر داود» که امروز جزء کتاب عهد قدیم (تورات) شمرده می‏شود عین این موضوع به تعبیرات گوناگون دیده می‏شود:
از جمله: «زیرا که شریران، منقطع خواهند شد و امّا متوکلان به خداوند وارث زمین خواهند شد، هان بعد از اندک مدتی شریر نخواهد بود...

اما حکیمان وارث زمین خواهند شد»(3)،
در بخش دیگر می‏خوانیم «زیرا متبرکان خداوند وارث زمین خواهند شد، امّا ملعونان وی منقطع خواهند شد، صدیقان وارث زمین شده ابداً در آن ساکن خواهند شد»(4)
آیه فوق به صراحت به صالحان و مستضعفان متدیّن، بشارت و امید می‏دهد که آینده جهان و زمین از آن آنها می‏باشد.

و امام باقر (ع) هم فرمود:
«هُم اَصحابُ المَهدِیّ فی آخَرِ الزَّمانِ؛(5)
بندگان صالحی را که خداوند در این آیه به عنوان وارثان زمین یاد می‏کند یاران مهدی (عج) در آخر الزمان هستند».
بندگان صالحی را که خداوند در این آیه به عنوان وارثان زمین یاد می‏کند یاران مهدی (عج) در آخر الزمان هستند».

2ـ مستضعفان پیشوایان زمین:قرآن کریم چنین بشارت می‏دهد: «و نُرِیدُ اَن نَمُنَّ عَلَی الَّذِینَ استُضعِفُوا فی الاَرضِ و نَجعَلَهُم اَئِمّهً و نَجعَلَهُم الوارِثین؛(6) اراده (و مشیّت) ما بر این قرار گرفته است که به مستضعفین (منت نهاده) نعمت بخشیم، و آنها را پیشوایان و وارثین روی زمین قرار دهیم».

روایات تبیین نموده که این پیشوایی و وراثت در زمان مهدی آل محمد(ص) تحقق خواهد یافت، چنانکه علی (ع) فرمود: «هُم آلُ مُحمَّد یَبعَثُ اللّهُ مَهدیَهُم بَعدَ جُهدِهِم فیُعِزُّهُم وَ یُذِلُّ عَدوَّهُم؛(7) این گروه آل محمد (ص) هستند خداوند مهدی آنها را بعد از زحمت و فشاری که بر آنان وارد می‏شود بر می‏انگیزد و به آنها عزّت می‏دهد و دشمنانشان را ذلیل و خوار می‏کند».و در نهج البلاغه حضرتش می‏خوانیم «لَتَعطِفَنّ الدُّنیا عَلَینا بَعد شِما سِها عَطف الضَّرُوس عَلی وَلَدِها وَتَلی...؛(8) دنیا پس از چموشی و سرکشی ـ همچون شتری که از دادن شیر به دوشنده‏اش خودداری کند و برای بچه‏اش نگه می‏دارد ـ به ما روی می‏کند...سپس آیه «و نریدان نمنّ...» را تلاوت فرمود.

3ـ پیروزی نهائی حق: «هُوَ الَّذی اَرسَلَ رَسُولَهُ بِالهُدی وَدِینِ الحَقِّ لِیُظهِرَهُ عَلَی الدین کُلّه وَلوکره المشرکون ؛(9) خداوند کسی است که پیامبرش را با هدایت و آیین حق فرستاد تا او را بر همه ادیان پیروز گرداند اگر چه مشرکان ناخشنود باشند».

همین وعده با تفاوت مختصری در آیات دیگر هم آمده است.(10) امام باقر (ع) فرمود: «اِنَّ ذلِکَ یَکُونُ عِندَ خُروجِ المَهدِیِّ مِن آلِ‏مُحَمّدٍ فَلا یَبقی اَحَدٌ اِلاّ اقَرَّ بِمُحمّدٍ(ص)؛ این پیروزی به هنگام قیام مهدی از آل محمد(ص) خواهد بود، آنچنان که هیچ کس در جهان باقی نمی‏ماند مگر این که اقرار به محمد(ص) خواهدکرد».(11) اصلاحات اقتصادی 1ـ برقراری عدالت جهانی: هنوز آهنگ سنگین ناله‏های کودکانی که به بیگاری کشیده شده‏اند، و زنانی که شوهران خود را به بی عدالتی قربانی داده‏اند، و مردانی که به جبر کمر در برابر ظلم خم کرده‏اند، گوش تاریخ را می‏خراشد.

ضجّه‏های دردناک، و دردهای بی درمان، زخم‏های بی مرهم، ناامیدی‏های بی‏پایان، نگاه‏های خسته و بی سو، دست‏های لرزان و بی رمق، لب‏های خشک و چروکیده، بدن‏های رنجور و زجر کشیده، انسان‏های مستضعف سرا پا ظلم و بیداد دیده، هنوز این همه در خاطره تاریخ ثبت است و اگر تاریخ با یاد این حجم عظیمی از نامردمی و ظلم هنوز پابرجا ایستاده و قالب تهی نمی‏کند به دلیل امیدی است که دنیا و مستضعفین به عدالت جهانی مکتب مهدویت دارند، چرا که عدل آشکارترین صفات نیک آن امام است که در دعا می‏خوانیم: «اَللهُمَّ وَصَلِّ عَلَی وَلیِّ اَمِرک القائِمِ المُؤَمَّلِ وَ العَدلِ المُنتَظَرِ؛(15) خداوندا!

به ولیّ امر خود که قیام کننده مورد آرزو و عدل مورد انتظار همه است درود فرست».

و می‏خوانیم: «اَوَّلُ العَدلِ وَ آخِرهُ؛ اول و آخر عدل است».

و یا «العَدلُ المُشتَهَرُ؛(16) عدل مشهور است».

به برخی روایات در این زمینه توجه کنید: یک ـ امام صادق فرمود: «یُفَرِّقُ المَهدِیُّ اَصحابَهُ فی جَمیعِ البُلدانِ وَ یَأمُرُهُم بِالعَدلِ وَ الاِحسانِ؛(17) مهدی اصحاب خویش را به تمامی شهرها اعزام می‏کند و آنان را به عدالت و احسان فرمان می‏دهد.» دو ـ امام باقر (ع) فرمود: «اِذا قامَ قائِمُنا فَاِنَّهُ یُقَسِّمُ بِالسَّوِیِّه وَ یَعدِلُ فی خَلقِ الرَّحمانِ البِرّ مِنهُم وَالفاجِرَ؛(18) چون قائم ما قیام کند به طور مساوی تقسیم می‏کند، و در میان خلق خدا ـ با نیک و بد ـ به عدالت رفتار می‏نماید.» 2ـ فقر زدایی عمومی : امام باقر (ع) فرمود: «اِذا ظَهَرَ القائِمُ سَوّی بَینَ النّاسِ حَتّی لاتری مُحتاجاً اِلَی الزَّکاهِ؛(19) چون قائم ظهور کند آنگونه بین مردم به مساوات رفتار نماید که نیازمند به زکات دیده نشود.» این روایات نشان می‏دهد که در دوران ظهور حضرت خواستها و امیدها و آرزوهای انسانها ومستضعفان نه تنها از یاد برده نشده بلکه حتی در صدر توجّه و عنایت قرار گرفته است.

3 ـ ایجاد اصلاحات گسترده و آبادانی فراگیر یکی از آرزوهای دیرین مستضعفین آبادانی فراگیر، عمومی و جهانی است ؛ به گونه‏ای که دیگر جهان سوم، و کشورهای عقب مانده‏ای در کار نباشد.

این آرزو در دوران حضرت مهدی (عج) تحقق عینی خواهد یافت.

توسعه عمومی امام باقر (ع) فرمود: «اِذا قامَ القائِمُ یُوَسِّعُ الطّریقَ الاَعظم وَ یهدِمُ کُلَّ مَسجدٍ عَلی الطَّریق و یَسُدُّ کُلَّ کَوَّهٍ اِلی الطَّریقِ وَ...؛(20) چون قائم قیام کند راههای اصلی را توسعه می‏دهد و هر مسجدی را که مانع راه باشد ویران می‏سازد و هر پنجره را که به سوی راههای عمومی گشوده باشد و نیز هرگونه ایوان و آبریزگاه و ناودانی را که به طرف راههای عمومی باشد می‏بندد».

2ـ سازندگی گسترده: امام باقر (ع) فرمود: «اَلقائِمُ مِنّا مَنصُورٌ بِالرُّعبِ مُؤَیَّدٌ بِالنَّصرِ یَبلُغُ سُلطانُهُ المَشرِقَ وَ المَغرِب...

فَلا یَبقی عَلی وَجهِ الاَرضِ خَرابٌ اِلاّ عُمِّرَ؛(21) قائم ما به وسیله بیم، یاری شود و با پیروزی تأیید گردد، حکومت او مشرق و مغرب را فرا می‏گیرد...

سپس در تمامی روی زمین خرابی باقی نمی‏ماند مگر آنکه آباد شود».

4ـ استخراج گنجها و تقسیم مالها: پیامبر اکرم فرمود: «اِنَّهُ یَستَخرِجُ الکُنُوزَ وَ یُقَسِّمُ المال؛(22) مهدی گنجها را استخراج می‏کند و ثروتها را تقسیم می‏نماید.