خلاصه دانلود تحقیق بررسی رابطه بین روش شاگرد محور و رشد و پرورش خلاقیت دانش‌اموزان
نظامهای آموزشی و فعالیتهای حاکم بر آن ، با توجه به پیشرفت جوامع ،همواره دستخوش تغییر وتحول است و تحول آموزشی ، خود معلول تحول اجتماعی وتحول علوم و تکنولوژی است زیرا در یک جامعه ساده ،نیازها ساده و روش ارضای نیازها نیز ساده است .
در چنین جوامعی دایره‌ی آموختنیها گاهی آنچنان محدودند که هر کسی میتواند ادعا کند و بگوید :« هر آنچه آموختنی است فرا گرفتم .» ولی در جوامع پیچیده و پیشرفته ، سرعت تحول نظامهای آموزشی آنچنان سریع است که هر چند سال یکبار ، در ساختار نظام آموزشی دگرگونی کلی ایجاد می‌شود ، و این تحول به حدی است که گاهی کسانی سخن از جامعه بی‌مدرسه به میان می‌آورند .
بهترین دلیل در دنیای امروز ، با توجه به پیشرفت سریع علوم وتکنولوژی ، نه می‌توان به تمام دانش موجود دست یافت ، و نه می‌توان هر متخصصی را با هر خصوصیتی به کار تدریس و معلمی وا داشت .
با پیشرفت علوم و فنون و پیچیده شدن جوامع،نیازهای فردی و اجتماعی نیز پیچیده می‌شوند .
ارضای نیازهای پیچیده نیز درجای خود ، احتیاج به علوم و فنون پیچیده دارد .
کسب علوم و فنون پیچیده در سایه‌ی روشهای آموزشی پیچیده امکان پذیر است .
به این جهت وظیفه و مسئولیت معلم امروز نسبت به گذشته سنگینتر و پیچیده‌تر شده است دیگر نمیتوان با روشهای سنتی ، جامعه و افراد آنرا به سوی یک تحول پیچیده و پیشرفته سوق داد .
در دنیای پیچیده هیچکس بی نیاز از تعلیم و تربیت نیست .
امروز فعالیت در مدرسه وآموختن ود بخش عظیمی از زندگی انسانها شده است ،دیگر نمیتوان با طرز تلقی گذشته ، به شاگرد و تربیت او نگریست آنهایی که با روشهای سنتی آموزش دیده‌اند میدانند که چگونه نشستن سر کلاس،گوش دادن به صدای یکنواخت معلم ، از بر کردن بدون فهم مطالب درسی ، دلهره واضطراب ناشی از امتحان ، و سرزنش معلمان و والدین چگونه موجب نفرت وگریز دانش‌آموزان از کلاس درس و محیط آموزشی می‌گردید .
اولین گام برای موفقیت در کار معلمی ، ایمان به رسالت معلم و عشق ورزیدن به شاگردان است .
اگر معلمان به انسانهایی که ماهها و سالها با آنها سروکار دارند علاقمند نباشند و نتوانند ارتباط سالم با آنها برقرار کنند چگونه ممکن است بر آنها تاثیر بگذارند و موجب تغییر و تحول آنان شوند .
معلم باید از ویژگیهای شخصیتی مطلوبی نیز برخوردار باشند ، زیرا شخصیت او، وعلاقه و ایمانش از عوامل بسیار مهم و موثر در فرآیند آموزش است .
یک معلم خوب در درجه اول باید انسان خوبی باشد ، مگر نه اینکه وظیفه او همچون وظیفه انبیاء است ،ومگر نه اینکه به بسیاری از بزرگان و مصلحان اجتماعی ، صفت معلم و مربی بزرگ داده‌اند .اگر انسان بودن وانسان دوستی در هسته‌ی مرکزی فعالیتهای معلمان قرار نگیرد ، هرگز درکار خود موفق نخواهند بود .
علاوه بر برخورداری از شخصیت برجسته ، آگاهی و شناخت معلمان از اصول و روشهای تعلیم و تربیت عامل مهم دیگری است که میتواند معلمان را درکار خود موفق سازد .
امروزه کار معلمان همچون مشاغل دیگر به تخصصهای دیگری نیاز دارد .
معلم امروز بدون آگاهی از روانشناسی ، فلسفه و اصول یادگیری، روشها و فنون تدریس ، هرگز قادر نخواهد بود وظیفه‌ی خطیر خود را به نحو شایسته انجام دهد .
امروز معلمان نمی توانند صرفاً به اتکای داشتن مدرک دیپلم یا لیسانس وارد کلاس شوند ، زیرا شناخت شاگردان و آگاهی از فرآیند تدریس ،نخستین نیازی است که هر معلم کار آمد باید احساس کند .
معلم باید قادر باشد با شناخت شاگردانش محتوای آموزشی را تا حد امکان ، براساس نیازهای آنان انتخاب کند و با در نظرگرفتن توانائیهای ایشان به ایجاد وضعیت مطلوب آموزشی اهتمام ورزد ، او باید ضمن هماهنگی لازم بین ویژگیهای فردی و فعالیتهای آموزشی ، آموزش و یادگیری را برای آنان به صورت تجربه‌ای شیرین و لذت بخش درآورد .
اگر شاگردان بتوانند درحین آموزش و پرورش ، استعدادهایشان را شکوفا سازند و پیوسته احساس موفقیت کنند ، و در مدرسه فرصت بررسی مسایل شخصی و اجتماعیشان را داشته باشند .
به راحتی می‌توانند ارزشهای اجتماعی و فرهنگی شایسته خود را بدست آورند و از احساس بی‌کفایتی و بیگانگی اجتماعی که معمولاً ناشی از عملکرد غلط معلمان در مدرسه است ، درامان باشند .
معلم اگر با اصول و مبانی و هدفهای آموزشی و پرورش ، ویژگیهای شاگردان و نیاز آنان ، روشها و فنون تدریس و سایر مهارتهای آموزشی آشنایی نداشته باشد هرگز قادر نخواهد بود زمینه‌ی شکوفایی استعداد و خلاقیت شاگردان خود را فراهم کند .
موضوع تحقیق
بررسی رابطه بین روش تدریس شاگرد محور و رشد و پرورش خلاقیت در دانش آموزان دختر دوره‌ی متوسطه‌ی منطقه 8 تهران
فایده ، هدف و اهمیت تحقیق
آشنایی با روشها ، فنون تدریس و الگوهای تدریس که جزو فعالیتهای آموزشی ضمن خدمت تدریس و محسوب می‌شوند و بکارگیری آنها ، موجب می‌شود که هدفهای تعلیم و تربیت با سهولت بیشتر و در مدت زمان کوتاهتری تحقق یابند.
تدریس کار آسانی نیست ، معلم در تدریس با عوامل مختلف و متعددی سروکار دارد ، که کنترل مجموعه‌ی آنها ممکن است محیطی را بوجود آورد که در آن یادگیری مطلوب و موثر صورت گیرد بدون شک عواملی همچون شخصیت معلم زمینه‌های علمی وتجربی او ، زمینه وروابط اجتماعی و خانوادگی شاگردان ، اهمیت موضوع درس ومسایل بیشمار دیگری در کیفیت تدریس معلم تاثیر دارند .
نقش اصلی و حساس معلم در امر آموزش و پرورش بر هیچکس پوشیده نیست ، همه اندیشمندان مربیان وهمه افرادی که به نحوی از انحاء در ارتباط با آموزش و پرورش هستند با دیدگاه‌های خاص خود از معلم و نقش حساس او در وادی تعلیم و تربیت سخنها گفته‌اند .
دانش آموزان ، مسئولان ، والدین ، برنامه‌ریزان ، دانشمندان هم به معلم و کار او چشم دوخته‌اند واز او انتظارات فراوانی دارند ، چون همگی بر این عقیده‌اند که معلم میتواند جامعه‌ای را متحول ودرجهت اهداف مشخص هدایت کند .
امام خمینی می‌فرمایند : مقام معلم مقام والایی است ، مقامی است که خداوند آن را معظم شمرده لکن مسئولیت نیز بزرگ است .
خوشبختانه اکثر معلمان ما به اهمیت نقش خود به خوبی آگاهند نکته‌ی مورد توجه این است که در این رابطه وظیفه خود را چه میدانند ؟
آیا می‌پندارند که وظیفه معلم فقط درس دادن در چهارچب یک برنامه‌ی درسی رسمی است .
که در قالب یک کتاب درسی در اختیار او قرار گرفته و باید به شکل یک برنامه درسی آموزشی توسط او تغییر حالت یافته ؟
و بدین وسیله وظیفه درس دادن بصورت یاددادن در حیطه‌ی عمل و تجربه قرار گیرد .
در اینجا نکته دیگری مطرح می‌شود و آن فرق بین درس دادن و یاد دادن است نکته ی بسیار ظریف وحساسی است .
جواب دادن به این نکته میتواند مقداری از مشکلات عدیده نظام آموزشی را چاره سازی نماید ، یکی از معضلات آموزشی ، ما کمبود فضای ساختمانی و در نتیجه کمبود کلاسهای درس است و اجباراً تعداد دانش آموزان در اکثر کلاسها فراوان شده است و با حد استاندارد ، فاصله‌های زیاد و غیر معقولی دارد .
روشن است که در یک کلاس متراکم ، تفاوتهای فردی دانش آموزان زیاد است ودانش آموزان یک کلاس ، اختلاف زیادی از نظر رشد اجتماعی ، فرهنگی و استعدادهای یادگیری دارند .
این امر خود منجر به گوناگونی توانائیهای یادگیری بین دانش آموزان می‌شود و در بسیاری از موارد ، ناتوانائیهای یادگیری مقطعی را در بین دانش آموزانی که حتی دارای سطح یادگیری نرمال هستند ، بوجود می آورد .
و اما با طرح چنین مسایلی ، پر واضح است که فایده چنین تحقیقی روشن خواهد گردید .
با اجرای چنین تحقیقاتی و البته مطالعه و بررسی نتایج بعمل آمده توسط معلمان گرامی ، ودانشجویانی که در آینده به این شغل مهم وارد می‌شوند باعث می‌شود که آنها روشهای بهینه و خلاق در تدریس ، معضلات نظام آموزشی ، نیازهای دانش آموزان ، و توجه به استعدادها و توانائیهای دانش آموزان با درنظرگرفتن تفاوتهای فردی را توجه داشته باشند و در امر تدریس از این نکات بهره گیرند ، البته این مطلب دلیل بر این نیست که همه معلمان عزیز و گرامی ما آگاه به روشها وفنون تدریس نیستند، لیکن هستند معلمانی که اصلاً با این واحد دانشگاهی( روشها و فنون تدریس ) آشنایی ندارند و فرصت کافی جهت مطالعه کتب گوناگون در این زمینه نیز برایشان میسر نیست و این تحقیق که چکیده و خلاصه ای است از مطالب نظریه‌ها و تحقیقات متعدد است راهگشای آنها خواهد بود انشاء الله .
هدف این تحقیق هم در راستای این مهم است که بهترین روشهای تدریس که مطابق با نیاز و خواسته دانش آموزان و در نظرگرفتن روحیات و استعدادهای آنان می‌باشد را بررسی کرده وروشن شود که روش شاگرد محور چقدر میتواند قدرت خلاقیت دانش آموزان را افزایش دهد .
با توجه به اینکه فلسفه اهم تعلیم وتربیت کشور ما ، انتقال مفاهیم ودانش به دانش آموزان است ، این تحقیق برآنست تا مضرات ناشی از این فلسفه را موشکافی کند وسعی در توجه به خواست دانش آموزان ، کشف استعدادها ، و افزایش کیفیت تدریس را در نظر دارد .
با توجه به اینکه فلسفه اهم تعلیم وتربیت کشور ما ، انتقال مفاهیم ودانش به دانش آموزان است ، این تحقیق برآنست تا مضرات ناشی از این فلسفه را موشکافی کند وسعی در توجه به خواست دانش آموزان ، کشف استعدادها ، و افزایش کیفیت تدریس را در نظر دارد .
اهمیت این تحقیق هم در این می باشد که در زمینه‌ی تأثیر روش تدریس بر خلاقیت نیز تا آنجائیکه بررسی کرده‌ام تحقیقات خاصی صورت نیافته ، گر چه این تحقیق خالی از ضعف نمی‌باشد ولیکن از جمله موضوعاتی است که کمتر روی آن تأمل شده است وانشاالله اگر مطابق با آنچه که فرض کرده‌ام ، تحقق یابد ، راهگشایی است برای علاقمندان و دوستانی که به این موضوعات علاقه‌مند می باشند ،انشاء الله .
فرضیه تحقیق میزان خلاقیت دانش آموزانی که با روش تدریس شاگرد محور (ارگانیستیک ) آموزش می‌بینند از سایر دانش آموزانی که با روش تدریس معلم محور ( مکانیستیک ) آموزش داده می شوند بیشتر است .
تعریف اصطلاحات تعریف واژه‌هایی که در موضوع تحقیق بکار برده شده‌اند : خلاقیت : توانایی تجسم ، پیش‌ینی و ایجاد ایده‌ها می‌باشد .
در لغتنامه پیرن: خلاقیت عبارت است از کنش اختراعی تخیل آفریننده که در آثار گتزل و جاکسن چیزی متفاوت از هوش معمولی است .( لغتنامه پیرن) در فرهنگ روانشناسی سیلامی راجع به خلاقیت چنین آمده است : خلاقیت همان تمایل ذوق به ایجادگری است که در همه افراد و در همه سنین بطور بالقوه وجود دارد و با محیط اجتماعی ، فرهنگی پیوستگی مستقیم و نزدیکی دارد .( روانشناسی سیلامی) طبق تعریف استین: خلاقیت فرآیندی است که نتیجه آن یک اثر شخصی و توسط گروهی اجتماعی در یک برهه از زمان بعنوان چیزی مفید و ارضا کننده پذیرفته می‌شود.( استین) طبق تعریف موچی یلی : خلاقیت را بارآوری در آنچه که مربوط به عقاید ، اختراع و تفکرو تخیل می‌باشد .
(موچی یلی ) طبق تعریف آزوبل : خلاقیت عبارت است از استعدادهای بی همتا در یک زمینه بخصوص بنابراین تعریف افراد آفریننده ، افرادی غیر متعارف هستند واین افراد از اشخاص با هوش خیلی کمیاب‌‌تر هستند.( آزوبل) طبق تعریف تورنس : خلاقیت فرآیندی است که شامل ، حساسیت نسبت به مسائل، کمبودها ، تنگناها وناهماهنگی‌ها می‌شود ( تورنس ) طبق تعریف کورئن : مراد از خلاقیت توانایی ، دستکاری نمادها ، آرایش آنها و دسته‌بندی آنها به طریق تازه و دارای سودمندی اجتماعی است .( کورئن ) طبق تعریف برنو: تفکر خلاق ،تفکری است که مشخصه اصلی آن توانایی کنار گذاشتن فرضهای غیر لازم و زایش افکار اصیل است ( برنو) طبق تعریف سوسو: خلاقیت عبارت است از یک فعالیت شناختی به یک شیوه جدید نگاه به یک مسئله یا موقعیت می‌نگرد.( سوسو) تعریف روش : روش در مقابل واژه لاتینی « متد» به کار رفته است ، واژه متد در فرهنگ فارسی « معین » و فرهنگ انگلیسی به فارسی « آریانپور» به : روش ، شیوه ، راه ، طریقه ، طرز و اسلوب معنی شده است .
بطور کلی « انجام دادن هر کاری » را روش گویند.
روش تدریس: عبارت است از راه منظم ، با قاعده و منطقی برای ارائه درس می‌باشد .
تدریس : بیان صریح معلم درباره‌ی آنچه که باید یاد گرفته شود .
تدریس : تعامل متقابل بین معلم و شاگرد و محتوا در کلاس درس می باشد
فهرست دانلود تحقیق بررسی رابطه بین روش شاگرد محور و رشد و پرورش خلاقیت دانش‌اموزان
فصل اول
مقدمه ........................................................................................................................
موضوع تحقيق ..........................................................................................................
فايده ، هدف و اهميت تحقيق ....................................................................................
فرضيه تحقيق ............................................................................................................
تعريف اصطلاحات ...................................................................................................
تعريف عملياتي .........................................................................................................
فصل دوم
پيشينه تحقيق ............................................................................................................
تاريخچه تعليم و تربيت ............................................................................................
تعليم و تربيت در جوامع بدوي ................................................................................
سنت آفريقايي در تعليم و تربيت ...............................................................................
پيدايش مدارس ........................................................................................................
رابطه‌ي يک جانبه‌ي استاد و شاگرد ........................................................................
سنت آسيايي در تعليم و تربيت .................................................................................
تعليم و تربيت اسلامي ...............................................................................................
ظهور عصر جديد ......................................................................................................
انقلاب صنعتي ..........................................................................................................
در آستانه‌ي عصر حاضر ........................................................................................
اوضاع کنوني ...........................................................................................................
شيوه تدريس در گذشته ..........................................................................................
ماهيت روش تدريس ................................................................................................
عوامل موثر تدريس .................................................................................................
1- ويژگي‌هاي شخصيتي و علمي معلم .....................................................................
الف ) تاثير شخصيت و رفتار معلم بر فرآيند تدريس ...............................................
ب) تاثير شخصيت علمي معلم بر فرآيند تدريس .......................................................
2- ويژگي‌هاي شاگردان و تاثير آن بر فرايند تدريس ..............................................
3- تاثير برنامه و ساخت نظام آموزشي ، بر فرآيند تدريس ....................................
4- تاثير فضا و تجهيزات آموزشي بر فرايند تدريس ...............................................
روشهاي مختلف تدريس ...........................................................................................
انواع روشهاي سنتي تدريس ...................................................................................
روش حفظ و تکرار ...................................................................................................
روش سخنراني ........................................................................................................
مراحل اجراي روش سخنراني .................................................................................
مرحله‌ي اول : آمادگي براي سخنراني .....................................................................
مرحله‌ي دوم :مقدمه سخنراني ................................................................................
مرحله‌ي سوم: متن و محتواي سخنراني .................................................................
مرحله‌ي چهارم: جمع‌بندي و نتيجه‌گيري ..................................................................
روش پرسش و پاسخ ..............................................................................................
روش پرسش و پاسخ بر سه اصل متکي است ........................................................
روش نمايشي ............................................................................................................
مراحل اجراي روش نمايشي ...................................................................................
روش ايفاي نقش ......................................................................................................
مراحل اجراي روش ايفاي نقش ................................................................................
روش گردش علمي ....................................................................................................
روش بحث گروهي ....................................................................................................
روش آزمايشي ........................................................................................................
روشهاي تدريس جديد ..............................................................................................
روشهاي آموزش انفرادي .......................................................................................
آموزش برنامه‌اي (PI) .............................................................................................
آموزش به وسيله کامپيوتر ( CAI)...........................................................................
آموزش انفراي تجويز شده (IPI)..............................................................................
آموزش انفرادي هدايت شده ( IGE).........................................................................
بخش دوم :................................................................................................................
تاريخچه‌ي خلاقيت ...................................................................................................
نوآوري در يونان باستان ........................................................................................
خلاقيت در قرن نوزدهم ..........................................................................................
خلاقيت در قرن بيستم .............................................................................................
ابعاد خلاقيت ............................................................................................................
نيازهاي افراد خلاق .................................................................................................
نياز به کنجکاوي ...........................................................................................
نياز به رقابت ودرگيري بامسايل و مشکلات ................................................
مسئوليت پذيري ...........................................................................................
نياز به صداقت و جستجوي حقيقت .............................................................
نياز به تفاوت و استقلال ..............................................................................
نقش معلمان در باروري خلاقيت ..............................................................................
نقش معلم در بارور کردن خلاقيت دانش‌آموزان .....................................................
به 2 مرحله تقسيم مي‌شود ......................................................................................
الف – چگونگي تدريس به روش مشکل‌گشايي .........................................................
ب- تفکر خلاق ...........................................................................................................
نقش معلم در ايجاد جو مطمئن ودلگرم کننده در کلاس ...........................................
نقش مدرسه در توسعه خلاقيت دانش آموزان .........................................................
راهبردهايي در پرورش خلاقيت ..............................................................................
عوامل موثردر خلاقيت .............................................................................................
الف – نقش اطلاعات در خلاقيت ..............................................................................
ب- انگيزش و خلاقيت ...............................................................................................
پ- خلاقيت وميزان قبولي از خود ............................................................................
ت – رابطه محيط اجتماعي و خلاقيت ........................................................................
نتيجه .........................................................................................................................
روشهاي پرورش خلاقيت .........................................................................................
تجربه براي ايده جويي سوخت مي‌سازد ......................................................
بازيهاي فکري- حل معما و جدول ................................................................
سرگرميها و هنرهاي زيبا .............................................................................
خلاقيت با مطالعه پيشرفت ميکند ...................................................................
نويسندگي به عنوان يک تمرين خلاقيت .........................................................
تمرين درحل مسائل .....................................................................................
عواملي که مانع خلاقيت مي‌شوند...............................................................................
1- عادات پيشين مانع حل مسائل‌اند ........................................................................
2- دلسرد کردن خود به عنوان يک عامل بازدارنده ...............................................
3- کم رويي مانع خلق ايده‌هاست .............................................................................
4- تشويق ، ايده‌يابيرا پرورش ميدهد .......................................................................
5- نزديکان بهترين تشويقاند ....................................................................................
فصل سوم .................................................................................................................
روش تحقيق .............................................................................................................
موضوع تحقيق ..............................................................................................
جامعه تحقيق .................................................................................................
نمونه تحقيق ..................................................................................................
چگونگي نمونه‌برداري ...................................................................................
توضيح درباره نمونه‌ها .................................................................................
ابزارتحقيق .....................................................................................................
روش اجراي تحقيق .......................................................................................
ابزار تحقيق ...................................................................................................
تحليل آماري ..................................................................................................
فصل چهارم .........................................................................................................
جداول آماري .....................................................................................................
جداول آماري ......................................................................................................
جداول آماري ......................................................................................................
جدال آماري ........................................................................................................
تجزيه و تحليلهاي آماري ....................................................................................
محاسبات آماري توصيفي ...................................................................................
نتايج ....................................................................................................................
تفسير ..................................................................................................................
فصل پنجم :
خلاصه ................................................................................................................
انواع روش تدريس ............................................................................................
روشهاي سنتي تدريس ......................................................................................
روشهاي جديد تدريس .......................................................................................
روش تدريس شاگرد محور ................................................................................
روش تدريس معلم محور ...................................................................................
مشکلات و محدوديتها..........................................................................................
پيشنهادات ..........................................................................................................
فهرست منابع فارسي ..........................................................................................
فهرست مجلات و نشريات ..................................................................................
فهرست پايان نامه ..............................................................................................
فهرست منابع خارجي .........................................................................................
ضمائم .............................................................................................................................
پرسشنامه محقق (جهت سنجش - روش تدريس ) .............................................
پرسشنامه خلاقيت ...............................................................................................