خلاصه دانلود تحقیق غائب مفقود الاثر وضع حقوقی و قوانین مربوط به آن
مقدمه
الحمد الله الکافی حسب الخلایق وحده و الحمد الله علی نعمه و استزید من کرمه و اشهد ان لا اله الا هو الموصوف بقدمه و اشهد ان محمداً عبده و رسوله الطاوی السموات بقدمه.
بسم ا.. الرحمن الرحیم - نام خداوندی است که تا او نخواهد صبا پرده گل نشکفاند و باد گیسوی شمشاد نجنباند ،بیحکم او زمرد غنچه پیچانده نشود ، بیصنع او لاله پر ژاله نگردد ، هر دیدهای که نه در جمال آن نام نگردید ، دوخته باد ، هرقدمی که نه در راه موافقت حق پوید به تیغ قطعیت پی کرده باد ، شکر و سپاس بیقیاس معبودی را جنت قدرته که آفریننده مخلوقات عالمست و روزی دهنده نبات و آدم ، کریمی که خوان نعمتش بر مطیع و بر عامی و ادانی و اقامی کشیده و گسترده ، رحیمی که از دیوان رحمتش در گوش جان هرگنهکار چند بار این ندا میرسد که : هل من تایب – هل من مسائل – هل من مستغفر .
بخشایندهای که تار عنکبوت را سرّ عصمت دوستان کرد ،جباری که نیش پشه ضعیف را تیغ قهر دشمنان گردانید و در فطرت کائنات بر وزیر و طهیر و دبیر صاحب تدبیر محتاج نگشت. و آدمی را به فضیلت نطق و مزیت عقل از دیگر خلقان ممتاز گردانید ، نه از معصیت عصیان حمدیت او را نقصان که ان ا... قوی عزیز و نه از طاعت مطیعان احدیت او را سودی که ان ا... لغنی عن العالمین .
موضوع مربوط به غایب مفقود الاثر ، وضع حقوقی و قوانین مربوطه به آن را به منظور پروژه تحقیقاتی خود انتخاب نمودهام .
مساله غایبان مفقود الاثر ، در تمام نظامهای حقوقی ، قوانین و مقررات کشورها ، دکترین حقوقدانان و عقاید علمای مذهبی ریشه دارد . قدمت و سابقه این موضوع به بدو پیدایش جوامع بشری بر میگردد .
با وجود وضع قوانین و مقررات متعدد در این زمینه هنوز هم با مسائل و مشکلات حقوقی روبرو هستیم . جنگ ، یکی از عواملی است که در پیدایش این پدیده نقش دارد. مساله جنگ تحمیلی در اوایل انقلاب اسلامی به طرفیت عراق و متحدان اروپایی و آمریکایی وی گریبانگیر جامعه اسلامی ما شد .
افزایش تعداد مفقودان و آزادگان ( مفقودان سابق ) ، مشکلات حقوقی پیش روی خانواده آنها و وضعیت اموالشان موجب شد با وجود اینکه چندین سال از پایان جنگ میگذرد هنوز هم به این موضوع به عنوان یکی از مهمترین مسائلی که در این برهه از زمان در اولویت ویژه برای مطالعه و تدقیق قرار دارد پرداخته شود .
در ایران قانون مدنی مصوب 18 اردیبهشت ماه 1307 و اصلاحات بعد آن درماده 1011 لغایت 1030 ، و همچنین قانون امور حسبی مصوب 2 تیر ماه 1319 و اصلاحات بعد آن ، از ماده 126 لغایت ماده 161 را به غایب مفقود الاثر اختصاص دادهاند ، البته چند مادهای نیز در قانون مدنی در باب طلاق و ارث وجود دارد که به مسئله غایب مفقود الاثر میپردازد .
با توجه به طرح سوالات متعدد در این زمینه که حتی قوانین موضوعه نیز پاسخگوی آنها نیست ، قانونگذار در اصل 167 قانون اساسی جمهوری اسلامی ا یران ، قاضی را موظف میکند تا « ....... کوشش کند حکم هر دعوی را در قوانین مدونه بیابد و اگر نیابد با استناد به منابع معتبر اسلامی یا فتاوی معتبر حکم قضیه را صادر نماید و نمیتواند به بهانه سکوت یا نقض یا اجمال یا تعارض قوانین مدونه از رسیدگی به دعوا و صدور حکم امتناع ورزد » .
بنابراین در درجه اول باید به قوانین موضوعه مراجعه کرد و در صورتی که در قوانین موضوعه حکم صریح و مدونی در این رابطه وجود داشته باشد ،حکم قضیه طبق نصوص قوانین مدونه حل و فصل میشود و در صورت نقص یااجمال و تعارض و سکوت قوانین ، به ادله اربعه (کتاب ، سنت،اجماع ، عقل ) مراجعه کرده و با استخراج فتاوای مشهور و معتبر فقهای عظام امامیه ، مناسبترین راه حل را ارائه کرد .
طرح سوال -
در زمینه غایب مفقود الاثر سوالات متعددی مطرح میشود که در ادامه این پژوهش به آنها پاسخ داده خواهد شد :
1- غایب چه کسی است و شرایط تحقق غیبت کدام است ؟
2- آیا به محض غیبت، اموال او را بین وراث تقسیم میکنند و یا اینکه باید از آنها محافظت نمود ؟
3- چه کسانی دارای حق و تکلیف در اداره اموال غایب میباشند؟
4- وضعیت خانواده غایب در دوران غیبت چگونه خواهد بود ؟
5- در صورتی که زوجه تمایل به ادامه زندگی داشته باشد نفقهاش از چه محلی تامین می شود ؟
6- و.....
از کتب فقهی که به مساله غایب مفقود الاثر پرداختهاند ، میتوان به موارد ذیل اشاره کرد :
وسایل الشیعه – محمد بن الحسن الحر العاملی
شرح لمعه و مسالک الافهام – شهید ثانی
مفتاح الکرامه - سید محمد جواد حسینی عاملی
فقه امام جعفر الصادق – محمد جواد مغنیه
تحریر الوسیله - حضرت امام خمینی (ره)
از کتب حقوقدانان نیز میتوان به چند مورد اشاره داشت :
امول حسبی ،غایب مفقود الاثر – جناب آقای دکتر سید مرتضی قاسم زاده.
حقوق مدنی ، خانواده - جناب آقای دکتر ناصر کاتوزیان
حقوق مدنی – جناب آقای دکتر حسن امامی
حقوق مدنی ، اشخاص و محجورین - جناب آقای صفایی
شخصیت و اهلیت درحقوق مدنی – جناب آقای دکتر محمد حسین ساکت
شرح قانون مدنی - سید علی حائری شاه باغ
تقسیم مطالب
عوامل زیادی از جمله شروع جنگ تحمیلی و حمله همه جانبه استکبار جهانی به جمهوری اسلامی ایران و افزایش تعداد مفقودین و طرح سوالاتی در این زمینه ، حقوقدانان ، قانونگذاران و فقیهان اسلامی را بر آن داشت با بررسی و تدقیق در زمینه غایب مفقود الاثر به حقوق و تکالیف غایبان به عنوان یکی ا ز مباحث مهم حقوقی بپردازند .
قوانین موضوعه جمهوری اسلامی ایران در قانون مدنی ( مواد 1011 – 1030 ق.م) ، قانون امور حسبی ( مواد 126 – 161 ق.ا.ح) و پارهاز ای قوانین حمایتی ویژه که به صورت پراکنده وضع گردیده به تبیین چارچوب حقوق و تکالیف غایب مفقود الاثر پرداخته اند .
در این پژوهش به طرح مباحث غایب مفقود الاثر در چهار باب پرداخته می شود .
باب نخست - که در آن به طرح کلیاتی در این زمینه اشاره میشود .
کلیات غایب مفقود الاثر در دو فصل ارائه میگردد .
فصل یکم - تعاریف
فصل دوم – مصوبات مصرحه در مورد غایب مفقود الاثر
در باب دوم - وضع حقوق مالی غایب در سه فصل بررسی میشود .
فصل یکم - وضع حقوقی غایب قبل از نصب امین
فصل دوم – مرحله تعیین امین
فصل سوم – تصرف موقت ورثه در اموال غایب
باب سوم - تحت عنوان حکم موت فرضی غایب و دادن اموال به تصرف قطعی ورثه در سه فصل به امور ذیل میپردازد:
اقسام موت و مبنای حکم موت فرضی غایب ( فصل یکم )
صدور حکم و آثار آن (فصل دوم )
الغای حکم موت فرضی و بازگشت غائب (فصل سوم )
باب چهارم - با عنوان وضعیت خانواده غایب شامل یک فصل کلی تحت عنوان تکلیف زوجه غایب و چهار گفتار به طرح مباحث مهم ذیل میپردازد .
وجه افتراق ترک زندگی خانوادگی توسط زوج و غیبت
درخواست طلاق از ناحیه زوجه و شرایط آن
و مطالعه تطبیقی در مورد غایب مفقود الاثر شدن زوج و وضعیت زوجه در بین اقلیتهای مذهبی ومقایسه آن با حقوق ایران
فهرست دانلود تحقیق غائب مفقود الاثر وضع حقوقی و قوانین مربوط به آن
مقدمه ....................................................................................................................... 1
تقسيم مطالب ............................................................................................................ 6
باب نخست – کليات
تقسيم موضوع ......................................................................................................... 8
فصل يکم – تعاريف ................................................................................................ 10
علل غيبت و حکم غايب ....................................................................................... 10
امور مالي غايب .................................................................................................. 15
غايب و بقاي زوجيت........................................................................................... 17
غيبت و حکم دادگاه ............................................................................................ 18
تعريف غايب مفقود الاثر
و تفکيک آن از مفاهيم مشابه (غايب مجهول المکان ومفقود) ................................ 18
عناصر تحقق مفهوم حقوقي غيبت ..................................................................... 21
فصل دوم – مصوبات مصرحه در مورد غايب مفقود الاثر.................................... 22
گفتار يکم – قانون مدني و امور حسبي................................................................... 22
گفتار دوم – قوانين متفرقه ..................................................................................... 25
باب دوم – وضع حقوق مالي غايب
تقسيم موضوع ........................................................................................................ 28
دو
فصل يکم – وضع حقوقي غايب قبل از نصب امين ................................................ 31
گفتار يکم – وضع حقوقي غايب قبل از مداخله دادستان و نصب امين .................. 31
بنديکم – اداره فضولي اموال غايب ........................................................................ 31
بنددوم – اداره اموال غايب به وسيله نماينده قراردادي ........................................ 32
الف – دخالت وکيل ................................................................................................. 32
ب- اقدام وصي ...................................................................................................... 34
بند سوم – اداره اموال غايب به وسيله نماينده قانوني ........................................... 35
گفتار دوم - وضع حقوقي غائب پس از اطلاع مقام قضايي تا نصب امين ............. 36
حدود مسئوليت و صلاحيت محلي دادستان ....................................................... 36
مسئول جبران خسارت وارده به اموال غايب .................................................... 39
وضع ايرانيان غايبي که در خارج اموالي دارند ................................................. 39
فصل دوم – مرحله تعيين امين .............................................................................. 41
تقسيم فصل ............................................................................................................ 41
گفتار يکم – هدف ،شرايط کلي و مفهوم امانت ....................................................... 44
هدف از نصب امين ............................................................................................ 44
موارد تعيين امين ............................................................................................... 44
معناي امانت ....................................................................................................... 47
شرط ضمان ....................................................................................................... 51
گفتار دوم – تقاضاي تعيين امين و مرجع صالح ................................................... 53
متقاضي تعيين امين ............................................................................................ 53
سه
طريق درخواست تعيين امين .............................................................................. 54
وظايف دادگاه و نحوه انتخاب امين ................................................................... 57
نصب امين درخارج از ا يران ............................................................................ 64
ضم امين و موارد آن ........................................................................................ 65
تعيين امين موقت ................................................................................................ 67
تعيين ناظر .......................................................................................................... 67
تعدد امنا و نظار ................................................................................................. 68
قبول امين يا ناظر و دستور دادگاه .................................................................... 70
گفتار سوم – شرايط امين ، اولويتها .................................................................... 70
الف – شرايط امين .................................................................................................. 70
ب- اولويتهاي نصب امين ..................................................................................... 73
گفتار چهارم – اختيارات ، وظايف و مسئوليتهاي امين .......................................... 74
شروع وظايف و حدود اختيارات امين غائب ............................................... 74
تنظيم صورت جامع از کليه اموال قبل از مداخله........................................ 75
نگهداري و اداره اموال ............................................................................... 77
فروش اموال ضايع شدني .......................................................................... 78
فروش اموال منقوله غير لازم .................................................................... 81
منع فروش و رهن اموال غير منقول .......................................................... 84
ترتيب پرداخت ديون و نفقه زوجه و اقارب ............................................... 86
نمايندگي امين از طرف غایب در دعاوی .................................................... 89
چهار
تقسيم سهم الارث غائب .............................................................................. 90
دخالت در مهر و موم ترکه مورث غائب و رفع آن .................................... 93
درخواست تحرير ترکه مورث غايب ........................................................... 94
پرداخت هزينهها ......................................................................................... 95
صلح دعاوي ............................................................................................... 97
تحويل دادن اموال پس از زوال سمت ........................................................ 97
گفتار پنجم – حقوق و مسئوليتهاي امين .............................................................. 98
بند يکم – حقوق امين .............................................................................................. 98
الف – حق الزحمه امين و مرجع صالح در تعيين حق الزحمه ................................ 98
بند دوم – مسئوليتهاي امين ................................................................................. 99
الف- مسئوليت مدني ............................................................................................... 99
ب- مسئوليت کيفري .............................................................................................. 101
گفتار ششم – عزل امين ........................................................................................ 102
موارد عزل امين ........................................................................................ 103
نحوه رسيدگي و مرجع صلاحيتدار در عزل امين ..................................... 104
پايان دوره امانت و نظارت ........................................................................ 105
فصل سوم – تصرف موقت ورثه در اموال غايب ................................................ 106
تقسيم فصل ........................................................................................................... 106
گفتار يکم – ارکان ماهوي حق ورثه نسبت به اموال غايب ................................... 107
مفهوم ورثه ............................................................................................... 107
پنج
مفهوم تصرف موقت ................................................................................. 109
گفتار دوم – شرايط تصرف موقت ورثه در اموال غايب ...................................... 110
موارد اجراي اين مرحله ............................................................................ 110
شرايط درخواست تصرف موقت اموال غايب از دادگاه ........................... 113
دادگاه صالح در درخواست تصرف موقت اموال ..................................... 113
نحوه رسيدگي به درخواست تصرف موقت اموال .................................... 115
اختيارات و وظايف ورثه ........................................................................... 118
باب سوم – حکم موقت فرضي غايب و دادن اموال به تصرف قطعي ورثه
تقسيم موضوع ....................................................................................................... 121
فصل يکم – اقسام موت و مبناي حکم موقت فرضي غايب ................................... 122
گفتار يکم – اقسام موت و حقيقت ماهوی آن ....................................................... 122
اقسام موت ................................................................................................ 122
موت حقيقي ................................................................................................ 122
موت حکمي ................................................................................................ 123
موت فرضي ............................................................................................... 125
گفتار دوم – ترديد در مرگ انسان و حکم آن ...................................................... 127
بند يکم – قاعده فقهي ............................................................................................ 127
بند دوم – حقوق موضوعه ................................................................................... 128
الف – قانون مدني ................................................................................................. 128
ب- امارات قانوني ................................................................................................. 129
شش
ج – بررسي امارات قانوني و قضايي .................................................................... 130
فصل دوم – صدور حکم و آثار آن ...................................................................... 131
تقسيم فصل ........................................................................................................... 131
گفتار يکم – مقدمات و شرايط صدور حکم موت فرضي ...................................... 133
متقاضيان حکم .......................................................................................... 133
دادگاه صالح براي صدور حکم موت فرضي ............................................ 133
شرايط شکلي درخواست ........................................................................... 134
گفتار دوم – نحوه رسيدگي دادگاه ....................................................................... 135
تکاليف دادگاه پيش از صدور حکم ........................................................... 135
حکم دادگاه و مندرجات آن ....................................................................... 138
ابلاغ حکم و تجديد نظر در آن ................................................................... 139
گفتار سوم – سوابق فقهي .................................................................................... 140
لمعه - شهيد اول ....................................................................................... 140
قواعد – علامه حلي ................................................................................... 141
مختصر المنافع - محقق حلي ..................................................................... 141
گفتار چهارم – آثار حکم موت فرضي .................................................................. 142
آثار حکم در امور مالي و غير مالي .......................................................... 142
فصل سوم - الغاي حکم موت فرضي و بازگشت غايب ....................................... 144
گفتار يکم – آثار کشف زنده بودن غايب .............................................................. 144
- ابطال حکم موت فرضي ..................................................................................... 144
هفت
بند اول - تاثير بازگشت غايب در اموال ............................................................... 144
الف - وضع منافع و نمائات .................................................................................. 144
ب- وضع اموال مصرفي و تلف شده .................................................................... 145
بند دوم - تاثير بازگشت غائب در عقد نکاح ........................................................ 146
الف – بازگشت زوج غايب ..................................................................................... 146
ب- بازگشت زوجه غايب ...................................................................................... 146
باب چهارم – وضعيت خانواده غايب
تقسيم موضوع ....................................................................................................... 148
فصل يکم – تکليف زوجه غايب ............................................................................. 149
گفتار يکم - ترک زندگي خانوادگي توسط زوج و مقايسه آن با مفهوم غيبت ....... 149
گفتار دوم - درخواست زوجه مبني بر صدور حکم موت فرضي براي انحلال نکاح 151
متقاضي صدور حکم .................................................................................... 151
عده زوجه غايب ............................................................................................ 153
بازگشت غايب پس از صدور حکم موت فرضي .......................................... 153
گفتار سوم - درخواست طلاق از ناحيه زوجه و آثار آن ..................................... 154
شرايط درخواست طلاق ............................................................................... 154
عده زوجه غايب ............................................................................................ 155
نفقه زوجه در ايام عده.................................................................................. 156
وضعيت توارث .................................................................................................
هشت
گفتار چهارم – مطالعه تطبيقي در مورد غايب مفقود الاثر شدن زوج و وضعيت زوجه در بين اقليتهاي مذهبي و مقايسه آن با حقوق ايران .................................................................................. 158
آيين يهود ...................................................................................................... 158
ارتدوکس ...................................................................................................... 159
دين زرتشت .................................................................................................. 161
ارامنه گريگوريان ......................................................................................... 163
نتيجه ...................................................................................................................... 165
کليد واژه ............................................................................................................... 170
پيوستها ............................................................................................................... 171
پيوست يکم – نمونههايي از رويه عملي محاکم ..................................................... 172
پيوست دوم – اهم مسائل پيرامون غايب مفقود الاثر ........................................... 179
فهرست منابع و مآخذ............................................................................................. 183