مشخصات ترکیه
1-1-جغرافیای ترکیه
ترکیه به عنوان یک پل جغرافیایی فرهنگی و اقتصادی بین دو قاره آسیا و اروپا واقع شده است . به لحاظ موقعیت مناسب جغرافیایی خود ، این کشور از بازارهای اروپایی ، خاورمیانه و آفریقای شمالی منافع زیادی بدست آورده است .
ترکیه از مرزهای غربی با بلغارستان و یونان ، از شرق با گرجستان ، ارمنستان ، نخجوان و ایران و از جنوب با عراق و سوریه همجوار می باشد .
مساحت این کشور ، حدود 781000 کیلومتر مربع می باشد که از این میزان 97 درصد در خاک آسیا و 3 درصد در اروپا قرار دارد .
ترکیه 8210 کیلومتر سواحل دریایی دارد و بین سه دریای مدیترانه (جنوب ) اژه ( غرب ) و دریای سیاه ( شمال ) واقع شده است .
در شمال غربی ترکیه دریای مرمره قرار دارد که از طریق تنگه داردانل و بسفر ، دریای سیاه را به بقیه جهان مرتبط می سازد .
عرض ترکیه از شرق تا غرب ، 1600 کیلومتر و طول آن از شمال تا جنوب 650 کیلومتر است . دما در این کشور از 40- در جه سانتیگراد در زمستان تا 45 درجه سانتیگراد می تواند متغیر باشد .
2-1- جمعیت :
براساس آخرین سرشماری که در سا ل 2000 در ترکیه صورت گرفته جمعیت ترکیه ، 8/67 میلیون نفر می باشد که از این میزان حدود 22 میلیون نفر نیروی کار بومی را تشکیل می دهد .
توزیع بخشی نیزوی کار در ترکیه به شرح ذیل می باشد :
در مقایسه با سایر کشورهای اروپایی ، جمعیت ترکیه جوان می باشد . ( حدود 70 درصد آن در سنین زیر 35 سال و حدود 50 درصد آن زیر سنین 25 سال می باشند ) .
بیشترین جمعیت در سواحل غربی زندگی می کنند و حدود 35 درصد از جمعیت در مناطق روستایی هستند و بخش اعظم جمعیت به شهرها کوچ کرده اند .
99 درصد مردم ترکیه مسلمان هستند . 7 شهر بزرگ ترکیه به ترتیب از نظر جمعیت عبارتند از :
استانبول : 10 میلیون نفر
آنکار : 4 میلیون نفر
ازمیر : 4/3 میلیون نفر
قونیه : 2/2 میلیون نفر
برسا : 1 /2 میلیون نفر
آدانا : 9/1 میلیون نفر
آنتالیا : 7/1 میلیون نفر
2- اقتصاد ترکیه :
1-2- تاریخچه اقتصادی ترکیه :
در زمان انقراض امپراطوری عثمانی و در اثنای جنگ جهانی اول ترکیه از نظر اقتصادی جزء کشورهای توسعه نیافته محسوب می شد . کشاورزی ترکها به روشهای غیر مدرن و دامداری با کیفیت پائین و دارای تعداد کمی کارخانجات تولید مواد ومحصولات اولیه از جمله شکر و آرد بودند که تحت کنترل خارجی ها قرار داشت . در بین سالهای 1923 و 1985 اقتصاد ترکیه سالانه بطور متوسط از رشدی برابر 6 درصد برخوردار بود . در نتیجه سیاستهای دولت ، اقتصاد عقب مانده ترکیه تبدیل به یک سیستم اقتصادی مختلط تولیدی دربخشهای کشاورزی ، صنعتی و خدمات شد که در هر دو بازار داخلی و صادراتی فعالیت داشت .
2-2- توسعه اقتصادی ترکیه در سالیان اخیر :
در دهه 1980 ، ترکیه با هدف آزادسازی اقتصاد و پیوستن به اقتصاد جهانی و باز ، یکسری اصلاحات مهم را به اجرا در آورد . مهمترین اقدامات در طی این اصلاحات عبارتند از :
اجرای سیاست نرخ ارز شناور
قوانین آزاد سازی واردات
افزایش صادرات
تشویق سرمایه گذاری خارجی
تأسیس مناطق آزاد تجاری
حذف نظارت دولت بر بازارهای پولی
خصوصی سازی مؤسسات اقتصادی دولتی
تمرکز زدایی فعالیتهای دولتی
در نتیجه اصلاحات اقتصادی و برپایه اصول بازار آزاد و با جهت گیری بین المللی ، اقتصاد ترکیه در طی 20 سال گذشته دارای متوسط رشدی معادل 5 درصد بوده است که این یک رکورد در بین کشورهای اتحادیه اروپا می باشد .
ترکیه از سال 1980 استراتژی با جهت گیری صادراتی را به اجرا درآورد . هدف اصلی از این استراتژی تشکیل یک ساختار اقتصادی با جهت گیری بیرونی و در چارچوب اقتصاد بازار آزاد و به سمت بازارهای جهانی بود . با این استراتژی جدید ، صادرات به سمت آزادسازی تجارت خارجی تنظیم و جهت یابی نمود .
مهمترین پدیده در سیاست تجارت خارجی ترکیه تأسیس اتحادیه گمرکی بین اروپا و ترکیه در تاریخ 1/1/1996 بوده است . این پدیده در زمانی که ترکیه نیاز به تداوم اصول زیر بنایی در تجارت خارجی به شکل اروپایی داشت اتفاق افتاد و هردو رژیم صادرات و واردات با قواعد اروپا هماهنگ شد .
جدول شماره (1) برخی شاخص های اقتصادی ترکیه در طی سالیان اخیر را نشان می دهد :
| شاخص |
1998 |
1999 |
2000 |
2001 |
2002 |
2003 |
| تولیدناخالص ملی(میلیون دلار) |
206559 |
185266 |
201439 |
148215 |
180892 |
239235 |
| نرخ واقعی رشد GNP : |
3-Sep |
1/6- |
6-Mar |
5/9- |
7-Sep |
8-Apr |
| - کشاورزی |
9-Jun |
6/5- |
3-Aug |
0/6 |
7-May |
4/2- |
| - صنعت |
1-Aug |
1/5- |
6-Feb |
4/7- |
9-Jan |
7-Aug |
| - ساختمان |
Mar-00 |
5/12- |
4-Sep |
8/5- |
3/6- |
3/9- |
| - خدمات |
7-Aug |
3/8- |
9-Jan |
1/6- |
7-Apr |
6-May |
| درآمد سرانه (دلار آمریکا) |
3255 |
2879 |
2986 |
2160 |
2598 |
3383 |
| نرخ تبدیل یورو |
__ |
__ |
__ |
__ |
1E+06 |
2E+06 |
| نرخ تبدیل دلار |
261293 |
419542 |
626486 |
1E+06 |
2E+06 |
1E+06 |
| واردات (میلیون دلار) |
45922 |
40686 |
54500 |
41399 |
51554 |
69340 |
| صادرات (میلیون دلار) |
26973 |
26586 |
27775 |
31334 |
36060 |
47253 |
| سهم بخشی GDP : |
|
|
|
|
|
|
| - کشاورزی (درصد) |
18-May |
16 |
15-Apr |
12-Aug |
0/13 |
13-Apr |
| - صنعت (درصد) |
19-Feb |
19 |
20 |
19-Jul |
21-May |
18-Feb |
| - خدمات (درصد) |
Mar-62 |
Sep-64 |
Jun-64 |
Aug-67 |
May-65 |
Feb-68 |