دانلود تحقیق بانک‌داری اسلامی (بدون ربا)

حکم ربا در قرآن و سنت «یا ایها الذین آمنو اتقوا الله و ذروا ما بقی من الربا ان کنتم مومنین» (آیه 278 سوره بقره) * ای کسانی که ایمان آورده اید ، از مخالفت فرمان خداوند بپرهیزید .

آنچه از ربا باقی مانده است ، رها کنید .

« فان لم تفعلوا فاذنوا بحرب من الله و رسوله و ان تبتم فلکم رءوس اموالکم لا تظلمون و لا تظلمون» (آیه 279 سوره بقره) * واگر چنین نکردید ، بدانید به جنگ با خدا و فرستاده ی او ، برخواسته اید و اگر توبه کنید سرمایه های شما از آن خودتان است نه ستم می کنید و نه ستم می بینید .

« وان کان ذو عسره فنظره الی میسره و ان تصدقوا خیرلکم ان کنتم تعلمون» (آیه 280 سوره بقره) * واگر بدهکاران تنگدست باشند ، پس تا هنگام گشایش مهلتی به او بدهید .

و اگر به راستی قدرت پرداخت ندارد بخشیدن آن برای شما بهتر است ، اگر منافع اینکار را بدانید؟؟؟

- در نگرش دینی ، جامعه ای که فعالیت های اقتصادی و معیشتی خود رابر پایه ی ربا بنا کنند ، به سوی نابودی گام بر می دارد ودر مسیر عصیانگری و ناسپاسی است .

پیامبر اکرم (ص) : شرالمکاسب کسب الربا ؛ بد ترین کسب ها ، کسب ربا است .

( ترجمه الحیاه ، جلد 5 ) حکمت های تحریم ربا * هدایت سرمایه ها به سمت فعالیت های مولد دراین نوع مردم به طور عینی درفعالیت های بازرگانی و تولیدی با حضور نامحسوس دراقتصاد واقعی است .

در بینش اسلام ، اقتصاد ربوی عامل گرایش بت پرستی و فراموشی کمکهای انسان دوستانه به دیگران وبه شکاف روز افزون زندگیها وشکل گیری فاصله طبقاتی و ثروت های افسانه ای نزد گروهی از افراد می انجامد .

امام رضا (ع) : «علت تحریم ربا تمایل یافتن مردم به سودخواری است ، و مایه تباهی و شیوع ظلم است» .

* هدایت سرمایه ها به سمت فعالیت های مفید با حاکمیت فرهنگ ربا ، انجام کارهای اساسی برای پایداری حیات اجتماعی رنگ می بازد و به استوارسازی زیر بناهای اقتصادی توجه نمی شود .

ودر نتیجه قرآن است که اشاره به این موضوع دارد پدیده ربا جنون سرمایه داری است که باعث نا متعادل شدن جامعه می گردد ودچار حالتی که درآن اهداف ، تابع امیال نفسا نی است .

امام صادق (ع) : «خداوند باری تعالی ربا را از آن جهت حرام کرد تاشما ازپرداختن به کارهای نیک باز نماید» .

* هدایت انسان ها به سوی تعادل روحی وروانی در آموزه های اسلامی ، ربا خوار درقالب انسانی مثل زده که بزرگی شکمش ، آنرا با دیگر اندام ها نا متناسب کرده است .

از امام صادق (ع)روایت شده که فرمودند : «چون مراشبانه به آسمان بردند ، کسانی را دیدم که می خواستند ازجای برخیزندولی توانایی آن را نداشتند .

این به سبب بزرگی شکم آنان بود .

گفتم : ای جبرائیل !

اینان کیستند ؟

گفت : کسانی که ربا می خوردند» .

( ترجمه الحیاه ، ج5 ، ص 617 ) * بزرگی گناه ربا در اسلام دین اسلام ، ربا را همتای بزرگترین گناهان و به شدت آن را مورد نکوهش قرار داده است ودست اندکاران آن را لعنت کرده است .

آیه 279 سوره بقره : « فإن لم تفعلوا فأذنوا بحرب من الله ورسوله ...» - واگرچنین نکردید ، دست ازربا خواری برندارید اعلان جنگ با خداوند و رسولش بدهید .

راه‌کارهای دینی برای جریان سرمایه روشن است که دراندیشه دینی توانمندی اقتصادی ، اساس دیگر توانایی ها و اقدام هاست ورکود سرمایه و اندوخته ها نیز امری نابایست به شمار می آید وبه فقر و درماندگی می انجامد.

بهترین راهکار بانکداری اسلامی پرداخت وام بدون بهره به نیازمندان است .

* موارد استثنایی ربا امام صادق (ع) : « بین پدر و فرزند ، ربا جایز می باشد» .

آنچه کارکرد ربا رادر پی داشته باشد ، اگر چه در قالب عقود اسلامی ارائه شود مشروع به نظر نمی رسد .

زیرا پدیده ای راکه بااین شدت دردین حرام شده ف و تمایز اصلی بین نظام اسلامی و غیر اسلامی است نمی توان با تغییر الفاظ رنگ دینی بخشید ؛ بدون آنکه ماهیت آن تغییری پیدا کند .

* معیار اساسی در حرمت ربا معیار اصلی در این مورد ستم به وام گیرنده نیست ، ودرهیچ یک از آیات به صراحت ، علت حرمت ،ستم به وام گیرنده عنوان نشده است .

ملاک اساسی این است که به جریان افتادن ربا ، جامعه را ازتعادل اقتصادی و همسانی در سطح درآمد ها خارجی می کند و به شکاف طبقاطی می انجامد .

* بانکداری متعارف دنیا و بانک‌داری اسلامی بخشی ازسرمایه های نقدی در اختیار کسانی است که یه علل مختلف ، تمایل یاتوانایی استفاده کارآمد از آن راندارند .

ازطرف دیگر ، کارفرمایان و صاحبکاران باتجربه ای وجود دارند که با وجود دربرداشتن علم و تجربه و علاقه به فعالیتهای اقتصادی ، سرمایه لازم رادر اختیار ندارند .

بنابراین وجود مؤسساتی که بتوانند این دو گروه از افراد کشور را به هم پیوند داده ، سرمایه های نقدی و انسانی را به جریان اندازند ضرورت بانکها ازباسابقه ترین ابزارهای این پیوند به شمار می رود .

بانکداری متعارف براساس نظام بهره عمل می کند و به جهت ویژگی نا عادلانه بهره ، در موارد بسیاری به تسلسل و ورشکستگی بنگاهها و مؤسسات تولیدی و تجاری می انجامد .

براساس قوانین اسلامی ، هرنوع دریافت اضافی از وام گیرنده ربا تلقی می شود و حرام است .

* بانک‌داری اسلامی در ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی و فراهم شدن زمینه تغییرات اساسی در نظام اجتماعی ، یکی از مباحث عمده دگرگونی نظام بانکی از نظام بهره به نظام مورد قبول اسلام بود تااین که با کوشش پیگیر شماری از اقتصاد دانان کشور و با تکیه به احکام و قرآن قانون عملیات بانکداری بدون ربا ، در تاریخ 8/6/1362 توسط مجلس شورای اسلامی تصویب و از سال 1363 نیز به اجرا در آمد .

قانون عملیات بانکداری بدون ربا نه به صورت قانون نهایی ، بلکه گاهی درجهت اسلامی کردن نظام بانکی و بانکداری است .

به رغم تصور برخی که ربا و بهره را جزء جدا نشدنی صنعت بانکداری پنداشته ، و حذف آن را با تعطیلی بانکداری مساوی می دانند .

اسلام به ذات خود ندارد عیبی ، هر عیبی که هست از مسلمانی ماست .

دراینجا اذعان به نکات زیر ضروری به نظر می رسد : - پرهیز ازربا ؛ هدف اصلی نظریه پردازان نظام بانکداری اسلامی و بدون ربا وقت است .

اما عملکرد نظام بانکی از حاکمیت ربا و بازگشت به بانکداری ربوی حکایت دارد و این نکته را در کاهش سهم عقود مشارکتی ، تغییر ماهیت عقود مشارکتی و صوری شدن معاملات بانکی می توان مشاهده کرد .

- استفاده بهینه از منابع بانکی ؛ آمارهای رسمی بانک مرکزی نشان می دهد که نظام بانکی ، نه تنها نتوانسته سود مناسبی برای سپرده گذاران کسب کند ، بلکه با احتساب نرخ تورم ، در غالب سال ها به آنان ضرر رسانده است .

- روشهای گسترش تعاون عمومی و قرض الحسنه ؛ با گذشت زمان ، سهم قرض الحسنه اعطایی بانکها، در سالهای اخیر به شدت کاهش یافته است .

* مؤلفه های اسلامی شدن نظام بانکی - ممنوعیت بهره : هرگونه نرخ بازده از پیش تعیین شده و تضمین شده در قرارداد مالی بهره به شمار می‌رود و قرارداد مبتنی بر بهره ، باطل و درآمد حاصل از آن حرام است .

افزون برآن ، برای قرض دهنده ای که اصل پول او تضمین شده است ، هیچ حقی در بازده سرمایه وجود ندارد .

- توزیع عادلانه سود : رساندن حق به صاحب حق و اصل خدشه ناپذیر رعایت عدالت ، در همه حال و برای همه کس ، روح واساس دین است .

براین اساس بانکداری اسلامی ملزم به فراهم آوردن شرایطی است تا بازده و ارزش افزوده ی حاصل از سرمایه بر اساس موازین شرعی میان صاحب سرمایه وقرض گیرنده تقسیم شوند .

- گسترش روح تعاون و ایثار در میان مردم : براین اساس بانک باید تسهیلات لازم را جهت گسترش قرض الحسنه از طریق جذب و جلب وجوه آزاد و اندوخته ها و پس اندازها ایجاد کند .

- عدم مشارکت در فعالیت های غیر مفید : بانکداری اسلامی درفعالیتهای غیر اخلاقی و غیر مفید که در چارچوپ قوام اقتصادی و مصالح حقیقی جامعه نباشد ، سرمایه گذاری و مشارکت نمی کند .

افزون براین ، بانکداری اسلامی زمینه ساز فعالیتهای اخلاقی و خیرخواهانه است .

- هرگونه حیله و ابهام کاری در معاملات بانکی ممنوع است.

شاخصه هایی که می توان اسلامی بودن نظام بانکی را ارزیابی کرد ؟؟؟

برای ارزیابی نظام بانکداری اسلامی ، دو شاخصه اهمیت بیشتری دارد ؛ - سود واقعی سپرده : بالا بردن شاخص تورم و در نتیجه ، کاهش ارزش پول ، سپرده گذاران را در وضعی قرار می دهد که نتوانند سود واقعی سپرده های خود را دریافت کنند .

براین اساس باید سودی متناسب بانرخ تورم به صاحبان سرمایه پرداخت شود .

بدیهی است که عدم توجه به این نکته اساسی، هدف قانونگذار رادر استقرار نظام پولی و تجاری برمبنای عدل و حق ( بند 1 ق عملیات بانکی بدون ربا ) تامین نخواهد کرد .

- انطباق عملیات بانکی برموازین شرعی : این موضوع اقتضا می کند که بانکداری اسلامی یک یک تسهیلات رادر چارچوب عقود اسلامی اعطا کند .

بنابراین هرگونه عدم انطباق و همچنین انحراف از موازین شرعی با اسلامی بودن نظام بانکی مغایر خواهد بود .

قانون بانک‌داری بدون ربا تا چه حدی اهداف بانک‌داری اسلامی را تأمین می‌کند؟

قانون عملیات بانکی بدون ربا ، اهداف نظام بانکی کشوررا به شرح زیر بر می شمرد ؛ - استقرار نظام پولی و اعتباری بر مبنای حق و عدل ( ضوابط اسلامی ) - فعالیت درجهت تحقق اهداف ، سیاست ها و برنامه های اقتصادی دولت جمهوری اسلامی ایران توسط ابزارهای پولی و اعتباری - ایجاد تسهیلات لازم جهت گسترش تعاون عمومی و قرض الحسنه - حفظ ارزش پول و ایجاد تعادل در موازنه پرداخت و تسهیل مبادلات بازرگانی * موانع و راهکارهای اساسی اسلامی شدن نظام بانکی نباید فراموش کنیم که آغاز فعالیت بانکداری بدون ربا در کشورها ، مقارن سالهایی بوده است که جنگ تحمیلی برضدایران مشکلات عظیمی را درتمام شئون اقتصادی – اجتماعی ما پدید آورد .

راه‌کار: لازم است با همان همتی که در سال 1362 در خصوص حذف ربا پدید آمد ، گام های بعدی چنین برداشته شود : - تشکیل کمیته های علمی و کارشناسی برای بررسی اشکالات نظام بانکی و انجام اصلاحات مورد نیاز - اشاعه باور به فرهنگ بانکداری اسلامی در میان مسئولان امر * مهمترین شرط موفقیت بانکداری اسلامی نرخ تورم پایین دکتر شیبانی - رئیس کل وقت بانک مرکزی – درهجدهمین سمیناربانکداری اسلامی گفت : بانکداری اسلامی از افتخارات نظام است .اگرامروز انتقادهایی به گوش می رسد ، مربوط به اصل آن قانون نیست بلکه این امر به شرایط حاکم اقتصاد مربوط می شود .

وی خاطرنشان کرد ؛ یکی ازعواملی که سبب گشت مردم شهد شیرین بانکداری اسلامی راآن چنان که باید نچشند ،تورمی است که از دیرباز گریبان اقتصاد مارا گرفته است .

دکترشیبانی عمده ترین مشکلات حاکم براقتصاد ما را وقوع جنگ تحمیلی و تورم های 30 درصدی و بیشتر ذکرکرد و و گفت : اگر تورم 3 درصدی داشتیم و نرخ سود بانکی هم در حد 3 تا 4 درصد باقی می ماند ، هیچ حرف و حدیثی پیش نمی آمد .

شیبانی تورم را «دشمن خوبی» دانست .

رئیس کل وقت بانک مرکزی تأکید کرد : مهمترین شرط موفقیت بانکداری اسلامی ، داشتن نرخ تورم پایین است .

شناسنامه بانک‌داری اسلامی در سطح جهانی - اولین مؤسسه مالی اسلامی ( DMI ) مؤسسه مالی اسلامی دارالمال اسلامی (DMI) است که درسال 1981 با سرمایه یک میلیارد دلار در ژنو تأسیس شد .

رئیس این مؤسسه مالی شاهزاده سعودی محمد الفیصل السعود است .

در سال 1982 این مؤسسه نزدیک به 9/7 میلیون دلار بود که دلیل عمده این میزان سود ، سرمایه گذاری مؤسسه درفلزات گرانبها بوده است .

آنچنانکه سود سال 1983 تا بدین اندازه قابل توجه نبوده است .

مناطق و کشورهای انجام عملیات بانکداری این مؤسسه عبارتند از : باهاما ، بحرین ، گینه ، نیجر ، سنگال ، فرانسه ، سودان ، سوئیس ، امارات متحده عربی و انگلیس .

- دومین مؤسسه بانکی اسلامی بزرگ در دنیا (AL Baraka) گروه مالی – اسلامی البرکه (AL Baraka ) است .

این گروه درلندن پایه گذاری شد .

درسال 1982 درجده عربستان با بیش از 500 میلیون دلار سرمایه ، کار خود را آغاز کرده وهم اکنون درسراسر دنیا درلندن ، تونس ، سودان