دانلود تحقیق اسلام دین محبت و مسلمان نماد مهرورزی

اسلام دین محبت و مسلمان نماد مهرورزی مهر و محبّت مایه و سرمایه‏اى است که جایگاهش ، قلبى که در معارف الهیه از آن تعبیر به بیت اللّه‏ و حرم اللّه‏ و عرش اللّه‏ شده است ، قلبى که همه ارزش انسان به اعتبار محتویات مثبت و نورانى آن است ، قلبى که افق طلوع ایمان و یقین و عشق به حق و مهرورزى نسبت به خلق خداست ، قلبى که صاحبش از آن مراقبت و مواظبت نموده و از این که جایگاه رذایل شود حفظش کرده و آن را به صلاح و سواد آراسته و فضاى آن را شایسته جلوه فیوضات حضرت فیّاض نموده است .

قلب خالى از حالات مثبت و محروم از مایه مهر و محبّت بنا به نظر اولیاى حق و به ویژه حضرت مولى الموحدین ، صاحبش موجودى بى‏منفعت و وجودى فاقد ارزش است .

« عِظَمُ الْجَسَدِ وَطُولُهُ لاَ یَنْفَعُ إذا کَانَ الْقَلْبُ خَاوِیاً » ۱ .

بزرگى و بلندى بدن در صورتى که قلب خالى از حقایق و حالات مثبت باشد سودى نمى‏دهد .

رسول خدا صلی الله علیه و آله مى‏فرماید : « إذَا طَابَ قَلْبُ الْمَرْءِ طَابَ جَسَدُهُ وَإذَا خَبُثَ الْقَلْبُ خَبُثَ جَسَدُهُ » ۲ .

هنگامى که قلب انسان از همه رذایل پاک باشد ، حرکات بدن و اعضا و جوارحش پاک خواهد بود و چون قلب آلوده باشد جسد و حرکات اعضا و جوارحش آلوده خواهد بود .

و نیز از آن حضرت در روایت بسیار مهمى آمده : « إنَّ للّه‏ِِ تَعَالى فِى الاْءَرْضِ أوَانِىَ أَلا وَهِىَ الْقُلُوب فَأحَبُّهَا إلَى اللّه‏ِ أَرَقُّهَا وَأصْفَاهَا وَأَصْلَبُهَا ، أَرَقُّهَا لِلإخوانِ وَأَصْفَاهَا مِنَ الذُّنُوبِ وَأَصْلَبُهَا فِى ذَاتِ اللّه‏ِ » ۳ .

براى خدا در زمین ظرف‏هایى است ، آگاه باشید که آن ظرف‏ها قلب‏هاست محبوب‏ترین آن ظرف‏ها در پیشگاه خدا مهربان‏ترین و صاف‏ترین و سخت‏ترین آن‏هاست ، مهربان‏ترینش نسبت به برادران انسانى و ایمانى ، صاف‏ترینش از گناهان و سخت‏ترینش در استقامت و پایدارى در راه خدا .

پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله در بیانى پر ارزش مى‏فرماید : « إنَّ اللّه‏َ تَبَارَکَ وَتَعالَى لاَ یَنْظُرُ إلى صُوَرِکُمْ وَلاَ إلى أمْوَالِکُمْ وَلَکِنْ یَنْظُرُ إلى قُلُوبِکُمْ وَأعمَالِکُم » ۴ .

خداى تبارک و تعالى نه به ظاهر شما مى‏نگرد و نه به ثروت و اموالتان ، بلکه به قلوب شما و اعمالتان نظر مى‏کند .

بر پایه آیات و روایات ، قلب در وجود انسان از موقعیت ویژه‏اى برخوردار است تا جایى که صلاح و فساد و پاکى و ناپاکى انسان در ارتباط با حالات این مرکز حساس و این سرمایه ملکوتى و عنصر عرشى است .

پاره‏اى از حرکات و امور انسان ریشه در عشق و محبّت فراوان او نسبت به خلق خدا دارد که لازم است انسان ، قدردان این عشق و محبّت باشد و خدا را نسبت به این نعمت معنوى سپاس‏گزارى کند ، در مثل انسان از مسیرى عبور مى‏کند ، مى‏بیند در راه رفت و آمد مردم خارى ، تیغى ، سنگ و یا شى‏ء آزار دهنده‏اى افتاده ، بدون آن که وضع و شخصیت خود را ملاحظه کند ، براى آن که انسان و یا جاندارى در رفت و آمدش از این مسیر صدمه و آزار نبیند ، جاده و راه را از آن اشیاء آزار دهنده پاک مى‏کند و یا گم شده‏اى را به محلى که گم کرده ، راهنمایى مى‏کند یا به عیادت بیمارى مى‏رود یا جنازه‏اى را که نمى‏شناسد تشییع مى‏کند و .

.

این‏ها امورى است که محرک انجامش ،مایه و سرمایه‏اى چون محبّت و عشق به دیگران است که جز قلب جایگاهى ندارد ، آن هم قلبى که به حیات معنوى و فیوضات الهى و برکات آسمانى و نور ایمانى زنده است .

توجه اسلام به مهرورزی پیامبر بزرگ اسلام صلی الله علیه و آله در روایتى مردم را براى حل مشکلاتشان به سوى آراستگان به مهر و محبّت راهنمایى مى‏کند ، آنجا که مى‏فرماید : « اُطْلُبُوا الْحَوائِجَ إلى ذِى الرَّحْمَه ِ مِنْ أُمَّتِى تُرْزَقُوا وَتَنْجَحُوا فَانَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ : رَحْمَتى فِى ذِى الرَّحْمَه ِ مِنْ عِبَادِى وَلاَ تَطْلُبُوا الْحَوائِجَ عِنْدَ القاسِیَه ِ قُلُوبُهُمْ فَلاَ تُرْزَقُوا وَلاَ تَنْجَحُوا فَإنَّ اللّه‏َ عَزَّوَجَلَّ یَقُولُ : إِنَّ سَخَطِى فِیْهِمْ » نیازمندى‏ها و حوائج خود را در میان امت من از آراستگان به مهر و محبّت بخواهید تا به رزق و روزى دست یابید و کامیاب و رستگار شوید ، زیرا خداى عزّوجلّ مى‏فرماید : مهر و رحمت من در میان بندگانم نزد آراستگان به مهر و رحمت است ، نیازمندى‏ها و حوائج خود را از سنگدلان مخواهید که به رزق و روزى نرسید و کامیاب نگردید ، زیرا خداى عزّوجلّ مى‏گوید : خشم و غضب من در آنان است .

آیات و احادیث منتخب در مورد مهرورزی پیامبر اسلام (ص):ان حسن الخلق ذهب بخیر الدنیا و الاخره ( جامع السعاده/ ج 1 ص 273) امام صادق (ع) : لاعیش اهنأ من حسن الخلق( علل الشرایع / ج2/ ص 246) هیچ زندگانی گواراتر از حسن خلق نیست امام صادق (ع) : من ساء خلقه عذّب نفسه ( جامع السعاده/ ج 1 ص 271) هرکس بداخلاق باشد خودرا عذاب می دهد امام علی (ع) : حسن الخلق خیر الرفیق ( بحار الانوار/ ج77/ص 396) خوش اخلاقی بهترین رفیق آدمی است قرآن کریم:انک لعلی خلق عظیم ( سوره قلم / آیه 4) همانا بدرستیکه تو دارای اخلاق نیکو هستی محدثین در باره اخلاق پیامبر اسلام نوشته اند:آن حضرت با مردم انس می گرفت و هیچکس را زا خود نمی راند.

بزرگان هر قومی را مورد احترام قرار می داد اگر کسی تقاضایی از آن حضرت میکرد اجابت می نمود و اگر میسر نبود با نهایت محبت اورا قانع میکرد.

با مردم به گشاده روئی برخورد می نمود.

برای خدا غضب میکرد ولی هیچگاه برای خودش خشمگین نمی شد.

همیشه لبخند بر لب داشت .

تند خووسختگیر نبود .

هرگز دشنام و سخن زشت از دهانش بیرون نمی آمد.

از کسی عیبجویی نمی کرد.

امام صادق:از مانیست کسی که هنگام خشم ، خویشتندار بوده و با همنشینان و دوستان خود خوش اخلاق و خوش رفتار نباشد.

( الامام الصادق والمذاهب الاربعه ج2 ص 350) پیامبر اسلام:خوش اخلاق باشید زیرا سرانجام آن خواه ناخواه بهشت است و از بدخلقی بپرهیزید که خلق بد خواه ناخواه در آتش است.

( وسایل الشیعه / ج2/ ص221) پیامبر اسلام : آنکس نزد من از همه محبوبتر و روز قیامت ازهمه به من نزدیکتر است که اخلاقش نیکو تر و تواضعش بیشتر باشد.( قرب الاسناد / ص22) انواع محبت از دیدگاه امام خمینی - ره امام خمینى (ره)در آثار خود به دو نوع محبت اشاره مى‏کنند یکى از آنها را مذموم «و راس کل خطیئه‏اش‏» (1)مى‏دانند و دیگرى را محمود و سرچشمه سعادت و کمال برمى‏شمرند.

محبت نوع اول، محبت‏به دنیاست چون انسان ولیده عالم طبیعت است محبت‏به دنیا از آغاز در قلبش به وجود مى‏آید و هرچه بزرگتر مى‏شود این محبت در دل او رشد مى‏کند و پررنگتر مى‏شود و تا آنجا اوج مى‏گیرد که در هر حال و در همه چیز به دنبال محبوب طبیعى خود مى‏گردد(2) و هرچه این توجه و دلبستگى بیشتر شود حجاب میان انسان و دار کرامت‏حق و یا به تعبیر دیگر پرده میان حق و قلب بیشتر و ضخیمتر مى‏گردد و در نتیجه از محبوب حقیقى غفلت مى‏ورزد(3).

امام علت این نوع محبت را چنین تبیین مى‏کنند: این محبت نتیجه دو قوه «شهویه‏» و «التذاذیه‏» است که خداوند به انسان ارزانى داشته تا به‏وسیله این دو نیرو حفظ نوع کند.

پس انسانى که گرفتار طبیعت‏خویش است چون این عالم را محل لذت‏جوییها و خوش‏گذرانیهاى خود مى‏پندارد، به آن دل مى‏بندد و از آنجا که انسان فطرتا به بقاء و جاودانگى علاقه‏مند و از فنا و نابودى متنفر است از مردن نیز به آن دلیل که آن را عامل انقطاع از لذتهاى خود مى‏داند، گریزان مى‏شود.

هرچند عقلا با براهین عقلانى در فانى بودن و گذرگاه بودن عالم طبیعت‏برهان اقامه کنند (4) اما محبت‏به دنیا وجود او را پر ساخته و او را به سوى طبیعت و امور جزئى و مادى فرامى‏خواند.

محبوب چنین محبى، مادیات و امور زودگذر دنیایى است از این نظر این نوع از محبت که مى‏تواند مفید باشد و انسان را به سوى کمال سوق دهد، سرمنشا تمام خطاها و لغزشهاى او مى‏شود و او را از مقام انسانیت تنزل مى‏بخشد تمام توجهش صرف تنعمات زودگذر دنیوى مى‏گردد و از حضور در محضر قدس ربوبى غافل مى‏گردد(5) اما محبت‏به دنیا وجود او را پر ساخته و او را به سوى طبیعت و امور جزئى و مادى فرامى‏خواند.

محبوب چنین محبى، مادیات و امور زودگذر دنیایى است از این نظر این نوع از محبت که مى‏تواند مفید باشد و انسان را به سوى کمال سوق دهد، سرمنشا تمام خطاها و لغزشهاى او مى‏شود و او را از مقام انسانیت تنزل مى‏بخشد تمام توجهش صرف تنعمات زودگذر دنیوى مى‏گردد و از حضور در محضر قدس ربوبى غافل مى‏گردد(5) امام محبت دنیا را به آب دریا تشبیه مى‏کنند که هرچه انسان تشنه از آن بنوشد تشنه‏تر مى‏گردد تا مایه هلاکت او مى‏شود در قسمت دیگر حریص به دنیا را به کرم ابریشمى همانند مى‏کنند که هرچه به دور خود تار مى‏زنند از رهایى و رستگارى دورتر مى‏شود(6) از دیدگاه امام کدورت طبیعت، نور فطرت را که چراغ راه هدایت است، خاموش مى‏کند و آتش عشق را که وسیله عروج به مقامات عالى است، فرومى‏نشاند و انسان را در دار طبیعت مخلد و ماندگار مى‏سازد(7) امام علاج این بیمارى - محبت‏به دنیا - و این بلیه خانمانسوز را در سلوک علمى و عملى و کسب طهارت مى‏دانند که با تفکر در ثمرات آنها و شناخت زیانهایى که ایجاد مى‏کند مى‏تواند انسان را از ابتلاى به اینگونه محبت‏باز دارد.

طهارت در نگاه ایشان به دو نوع ظاهرى و باطنى قابل تقسیم است و در مورد طهارت ظاهرى به این نکته بسنده مى‏کنند که بدون تطهیر ظاهر رسیدن به مقام انسانیت و طهارت باطنى امکان‏پذیر نیست و بر این باورند تا انسان نتوانسته باشد آراستگى و پیراستگى ظاهرى را کسب نماید نمى‏تواند از فیض محبوب برخوردار گردد و توضیح بیشتر در این باب را به کتب مخصوص احاله مى‏کنند.

اما در مورد طهارت باطنى مى‏نویسند: مرتبه اول، طهارت از گناه و افعال زشت و ناپسند است و ملزم شدن به اوامر الهى و مرتبه دوم، طهارت از رذایل اخلاقى و متصف شدن به فضایل و ملکات اخلاقى است و مرتبه سوم، طهارت قلبى است و آن پاک و پیراسته ساختن قلب از غیر حق است و تسلیم نمودن آن به محبوب مطلق، در چنین حالتى قلب نورانى مى‏گردد و این نورانیت همه وجود انسان را فرامى‏گیرد و به مرحله‏اى مى‏رسد که حضرت لاهوت در تمام مراتب باطن و ظاهر او متجلى مى‏شود.